Shloka 43
कार्त्तिकेयाभिषेकः — Consecration of Kārttikeya and the Enumeration of His Retinue
Devanagari script
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑में बलदेवजीकी तीर्थयात्राके प्रसंगमें सारस्वतोपाख्यानविषयक तैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,ततो रुद्रश्न देवी च पावकश्न पितामहम् । गड़या सहिता: सर्वे प्रणिपेतुर्जगत्पतिम् तदनन्तर भगवान् रुद्र, देवी पार्वती, अग्निदेव तथा गंगाजी--इन सबने एक साथ लोकनाथ ब्रह्माजीको प्रणाम किया
Transliteration
tataḥ rudraś ca devī ca pāvakaś ca pitāmaham | gaṅgayā sahitāḥ sarve praṇipetur jagatpatim ||
Translation
ఆపై రుద్రుడు (శివుడు), దేవి (పార్వతి), పావకుడు (అగ్ని), పితామహుడు (బ్రహ్మ) మరియు గంగతో కూడిన వారందరూ కలిసి జగత్పతికి నమస్కరించారు।
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
रुद्रःRudra (Shiva)
रुद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
देवीthe Goddess (Parvati)
देवी:
Karta
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पावकःPavaka (Agni, fire-god)
पावकः:
Karta
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पितामहम्the Grandfather (Brahma)
पितामहम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Accusative, Singular
गङ्गयाwith Ganga / by (the presence of) Ganga
गङ्गया:
Karana
TypeNoun
Rootगङ्गा
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहिताःtogether/associated (with)
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रणिपेतुःbowed down / prostrated
प्रणिपेतुः:
TypeVerb
Rootप्र-नि-पत्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
जगत्पतिम्the lord of the world
जगत्पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootजगत्पति
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशग्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaR
Rudra (Śiva)D
Devī (Pārvatī)P
Pāvaka (Agni)P
Pitāmaha (Brahmā)G
GaṅgāVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes