Shloka 30

Trita in the Well (Udapāna-kathā) — Balarāma’s Tīrtha Observances

Devanagari script

यथासुखं जन: सर्वो याति तिष्ठति वै तदा । यातुकामस्य यानानि पानानि तृषितस्य च,भरतश्रेष्ठ! इस यात्रामें सब लोग सुखपूर्वक चलते और विश्राम करते थे। यात्रीकी इच्छा हो तो उसे सवारियाँ दी जाती थीं, प्यासेको पानी और भूखेको स्वादिष्ट अन्न दिये जाते थे। साथ ही वहाँ बलरामजीके सेवक वस्त्र और आभूषण भी भेंट करते थे

Transliteration

yathāsukhaṃ janaḥ sarvo yāti tiṣṭhati vai tadā | yātukāmasya yānāni pānāni tṛṣitasya ca ||

Translation

వైశంపాయనుడు పలికెను— ఆ సమయంలో ఆ ప్రయాణంలో అందరూ సుఖంగా సాగి, సుఖంగా విశ్రమించిరి. ప్రయాణించదలచినవారికి వాహనములు సమకూర్చిరి; దాహార్తులకు పానీయము ఇచ్చిరి—ఎవరి అవసరమూ నిర్లక్ష్యమగకుండ అతి క్రమబద్ధమైన అతిథి-సత్కారం సాగెను।

Word by Word

• {'yathāsukham': 'according to comfort

• at ease', 'janaḥ sarvaḥ': 'all the people

• everyone', 'yāti': 'goes

• proceeds', 'tiṣṭhati': 'stands

• rests', 'vai': 'indeed

• surely (emphatic particle)', 'tadā': 'then

• at that time', 'yātukāmasya': 'of one who wishes to go/travel

• of a traveler desiring to proceed', 'yānāni': 'vehicles

• means of transport', 'pānāni': 'drinks

• potable refreshments', 'tṛṣitasya': 'of the thirsty person'}

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• travelers/people (janaḥ)
• vehicles/conveyances (yānāni)
• drinks/water (pānāni)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharmic hospitality: a well-ordered community ensures comfort and basic necessities—transport for those who need it and drink for the thirsty—so that no one is left unsupported.

What is happening in the narrative?

During a journey described by Vaiśampāyana, arrangements are so well managed that people travel and rest comfortably; conveyances are provided to those who wish to proceed, and refreshments are given to those who are thirsty.