Shloka 66
गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel
मायावी मायया वध्य: सत्यमेतद् युधिष्ठिर । भगवान् श्रीकृष्णने कहा--भारत! मायावी दुर्योधनकी इस मायाको आप मायाद्वारा ही नष्ट कर डालिये! युधिष्ठिर! मायावीका वध मायासे ही करना चाहिये, यह सच्ची नीति है,त्वं तु केवलमौख्येण विमूढो नावबुद्धयसे
māyāvī māyayā vadhyaḥ satyam etad yudhiṣṭhira | tvaṃ tu kevalamaukhyeṇa vimūḍho nāvabuddhyase ||
వాయువు అన్నాడు—“యుధిష్ఠిరా, ఇది నిజమే: మాయతో యుద్ధం చేసే వాడిని ప్రతిమాయతోనే జయించాలి. కానీ నీవు కేవలం సూటితనంలో మోహితుడై దీనిని గ్రహించలేకపోతున్నావు. శత్రువు కపటం, యుక్తి, గోపనాన్ని ఆశ్రయించినప్పుడు ధర్మరక్షణకై, మహా అనర్థాన్ని నివారించుటకై ప్రతియుక్తి న్యాయసమ్మతమే.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
When an adversary uses deception (māyā) to cause harm, counter-strategy may be ethically justified to protect dharma; rigid naïveté can become a moral failing if it enables injustice.
Vāyudeva admonishes Yudhiṣṭhira for clinging to overly literal straightforwardness in a war context, urging him to recognize that a deceitful opponent must sometimes be met with an appropriate stratagem.