Shloka 57
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
Devanagari script
छिन्नध्वजधनुश्छत्र: सहदेवेन सौबल: । कृतो विद्धश्न बहुभि: सर्वमर्मसु सायकै:,सहदेवने शकुनिके ध्वज, छत्र और धनुषको काट देनेके पश्चात् उसके सम्पूर्ण मर्मस्थानोंमें बाणोंद्वारा गहरी चोट पहुँचायी
Transliteration
sañjaya uvāca |
chinnadhvajadhanuśchatraḥ sahadevena saubalaḥ |
kṛto viddhaś ca bahubhiḥ sarvamarmasu sāyakaiḥ ||
Translation
సంజయుడు అన్నాడు— “సహదేవుడు సౌబలుడైన శకుని యొక్క ధ్వజం, ధనుస్సు, ఛత్రాన్ని కోసివేసి, తరువాత అనేక బాణాలతో అతని సమస్త మర్మస్థానాలను ఛేదించాడు.”
Word by Word
छिन्नcut off
छिन्न:
TypeAdjective
Rootछिद् (धातु) → छिन्न (कृदन्त)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
ध्वजbanner/standard
ध्वज:
Karma
TypeNoun
Rootध्वज
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
छत्रःumbrella/parasol
छत्रः:
Karma
TypeNoun
Rootछत्र
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
सहदेवेनby Sahadeva
सहदेवेन:
Karana
TypeNoun
Rootसहदेव
Formपुं, तृतीया, एकवचन
सौबलःSaubala (Shakuni)
सौबलः:
Karma
TypeNoun
Rootसौबल (शकुनि)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
कृतःwas made/was rendered
कृतः:
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
विद्धःpierced/wounded
विद्धः:
TypeAdjective
Rootव्यध्/विध् (धातु) → विद्ध (कृदन्त)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अशनas if by a thunderbolt (lit. thunderbolt)
अशन:
TypeNoun
Rootअशन
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
Formपुं/नपुं, तृतीया, बहुवचन
सर्वall
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व
Formनपुं, सप्तमी, बहुवचन
मर्मसुin the vital spots/joints
मर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमर्मन्
Formनपुं, सप्तमी, बहुवचन
सायकैःwith arrows
सायकैः:
Karana
TypeNoun
Rootसायक
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaS
SahadevaS
Shakuni (Saubala)B
banner (dhvaja)B
bow (dhanuḥ)P
parasol (chatra)A
arrows (sāyaka)V
vital points (marma)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes