Shloka 47

धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः

Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake

Devanagari script

आससाद रणे यानन्‍्तं सहदेवो5थ सौबलम्‌ । इसके बाद गन्धारदेशके हृष्ट-पुष्ट घोड़ों और घुड़सवारोंसे सुरक्षित तथा विजयके लिये दृढ़संकल्प होकर रणभूमिमें जाते हुए सुबलपुत्र शकुनिपर सहदेवने आक्रमण किया ।। ४६ ई | स्वमंशमवशिष्टं तं संस्मृत्य शकुनिं नूप

Transliteration

āsasāda raṇe yāntaṁ sahadevo ’tha saubalam |

Translation

సంజయుడు పలికెను—ఆపై రణభూమిలో ముందుకు సాగుతున్న సుబలపుత్రుడు శకునిపై సహదేవుడు దూసుకెళ్లాడు. గాంధార యోధుల రక్షణలో, బలమైన శ్రేష్ఠ గుర్రాలు మరియు నిపుణ అశ్వారోహకుల ఆడలో, విజయసంకల్పంతో ముందుకు వస్తున్న ఆ కపట నాయకునిపై సహదేవుడు పూర్వవైరాన్ని స్మరించి దాడి చేశాడు।

Word by Word

• आससाद: attacked/assailed; came upon
• Type: Verb
• Root: सद् (आ + सद्)
• Form: Perfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Masculine, Locative, Singular

• यानन्तम्: going; proceeding
• यानन्तम्: Karma
• Type: Verb
• Root: या (धातु) → यानत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सहदेवः: Sahadeva
• सहदेवः: Karta
• Type: Noun
• Root: सहदेव
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• सौबलम्: the son of Subala (Shakuni)
• सौबलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सौबल (शकुनि/सुबलेय)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Sahadeva
• Śakuni
• Subala
• Gandhāra (implied by Śakuni’s identity)