Shloka 446
धृतराष्ट्रविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry (Śalya-parva, Adhyāya 2)
Devanagari script
निहता: समरे सर्वे किमन्यद् भागधेयत: । सूत संजय! जहाँ समरभूमिमें नाना देशोंसे आये हुए देवराज इन्द्रके समान पराक्रमी बहुत-से शूरवीर महाथनुर्धर, अस्त्रवेत्ता एवं युद्धदुर्मद क्षत्रिय सारे-के-सारे मार डाले गये, वहाँ भाग्यके अतिरिक्त दूसरा क्या कारण हो सकता है?
Translation
సూత సంజయా! సమరంలో అందరూ నిహతులయ్యారు—భాగ్యము తప్ప మరే కారణముండగలదు? నానాదేశాల నుండి వచ్చిన, దేవరాజ ఇంద్రుని సమాన పరాక్రమముగల అనేక శూరులు, మహాధనుర్ధరులు, అస్త్రవేత్తలు, యుద్ధోన్మత్త క్షత్రియులు సమస్తముగా రణభూమిలో సంహరింపబడిన చోట, భాగ్యము తప్ప ఇంకేమి కారణమని చెప్పగలం?
Word by Word
निहताःslain
निहताः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिहत (√हन्)
FormMasculine, Nominative, Plural
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
किम्what?
किम्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अन्यत्other
अन्यत्:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भागधेयतःthan fate/lot
भागधेयतः:
Apadana
TypeNoun
Rootभागधेय
FormNeuter, Ablative, Singular
सूतO charioteer
सूत:
Sampradana
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Vocative, Singular
संजयO Sañjaya
संजय:
Sampradana
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
धघतयाट्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes