Shloka 83
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
Devanagari script
पाण्डवान् सरथान् दृष्टवा धृष्टद्ुम्नं च पार्षतम्
Transliteration
pāṇḍavān sarathān dṛṣṭvā dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam
Translation
సంజయుడు పలికెను—రథాలతో కూడిన పాండవులను, అలాగే పార్షతుడు (ద్రుపదపుత్రుడు) ధృష్టద్యుమ్నుని చూచి, యుద్ధంలోని తక్షణ ధర్మబారం ముందుకు వచ్చింది. ప్రత్యర్థి నాయకుల గుర్తింపు, వారి యుద్ధసన్నద్ధత స్పష్టమై—అనివార్య హింస మధ్య కర్తవ్యమూ వ్యూహమూ ఢీకొన్నాయి.
Word by Word
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
सरथान्with chariots (chariot-borne)
सरथान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसरथ
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), Non-finite
धृष्टद्युम्नम्Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पार्षतम्the son of Prishata (Dhrishtadyumna) / Prishata's descendant
पार्षतम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्षत
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)प
पाण्डव (Pāṇḍavas)ध
धृष्टद्युम्न (Dhṛṣṭadyumna)प
पार्षत/द्रुपद (Pārṣata/Drupada)र
रथ (chariot)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes