Shloka 11
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
Devanagari script
ततो रणे तावकानां रथौघा: समीक्ष्य मद्राधिपतिं शरार्तम् | पर्यावद्रु: प्रवरास्ते सुसज्जा दुर्योधनस्यानुमते पुरस्तात्
Translation
అప్పుడు రణభూమిలో బాణపీడితుడైన మద్రాధిపతి శల్యుని చూసి, దుర్యోధనుని ఆజ్ఞతో సుసన్నద్ధులైన మీ శ్రేష్ఠ రథికులు వేగంగా వచ్చి అతనిని చుట్టుముట్టి, యుధిష్ఠిరుని ముందర నిలిచిరి.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb: 'from that/thereafter')
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
Formneuter, locative, singular
तावकानाम्of your (Kaurava) side
तावकानाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootतावक
Formmasculine, genitive, plural
रथौघाःmasses/hosts of chariots
रथौघाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथौघ
Formmasculine, nominative, plural
समीक्ष्यhaving seen
समीक्ष्य:
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष्
Formabsolutive (क्त्वा-न्त), 'having seen/observed'
मद्राधिपतिम्the king/lord of Madra
मद्राधिपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमद्राधिपति
Formmasculine, accusative, singular
शरार्तम्pained/afflicted by arrows
शरार्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशरार्त
Formmasculine, accusative, singular
पर्यावद्रुःran around / surrounded
पर्यावद्रुः:
TypeVerb
Rootपरि-आ-व्रज्
Formperfect (लिट्), 3rd person, plural
प्रवराःexcellent, foremost
प्रवराः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रवर
Formmasculine, nominative, plural
तेthey/those
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
सुसज्जाःwell-prepared/fully armed
सुसज्जाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुसज्ज
Formmasculine, nominative, plural
दुर्योधनस्यof Duryodhana
दुर्योधनस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootदुर्योधन
Formmasculine, genitive, singular
अनुमतेwith the consent/permission
अनुमते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनुमति
Formfeminine, locative, singular
पुरस्तात्in front/ahead
पुरस्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात्
Formindeclinable (adverb)
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes