Shloka 5
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
अयोधयन्त समरे परिवार्य महारथा: । समरांगणमें द्रोणपुत्रको आगे करके कौरव महारथी अर्जुनको रथसमूहसे घेरकर उनके साथ युद्ध करने लगे ।। तैस्तु क्षिप्ता: शरा राजन् कार्तस्वरविभूषिता:
sañjaya uvāca |
ayodhayanta samare parivārya mahārathāḥ |
samarāṅgaṇe droṇaputraṃ agre kṛtvā kauravā mahārathino 'rjunaṃ rathasamūhena gherayitvā tena saha yuddham akurvan ||
tais tu kṣiptāḥ śarā rājan kārtasvaravibhūṣitāḥ |
సంజయుడు పలికెను—మహారథులు సమరంలో అతనిని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి యుద్ధం చేయసాగిరి. రణరంగంలో ద్రోణపుత్రుని ముందుంచి కౌరవ మహారథులు రథసమూహంతో అర్జునుని పరివేష్టించి అతనితో సమరం చేసిరి. అప్పుడు, ఓ రాజా, వారు విసిరిన స్వర్ణాభరణిత శరములు చుట్టూ దూసుకెళ్లి, వలయంలో ఉన్న ఆ ఏకైక లక్ష్యంపై యుద్ధభారం మరియు భయంకరమైన సంకటాన్ని మరింత పెంచెను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how warfare amplifies through collective strategy—many elite warriors coordinating to isolate a single opponent. Ethically, it underscores the Mahābhārata’s recurring tension between martial skill and the moral weight of escalating violence: tactical success can come through concentration of force, yet it also intensifies harm and tests the boundaries of kṣatriya conduct.
Sanjaya reports that the Kaurava great chariot-warriors, with Aśvatthāmā placed at the front, surround Arjuna with a formation of chariots and attack him. They shower him with arrows, described as gold-adorned, emphasizing both the ferocity and the martial splendor of the assault.