Shloka 54
शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam
Devanagari script
सुहृदश्न तथा सर्वे दृष्टवा राजानमातुरम् | भरतभूषण! फिर वे सारी स्त्रियाँ और समस्त सुहृद्गण राजाको आतुर देखकर वहाँसे चले गये || ५३ $ ।। ततो नरपतिं तत्र लब्धसंज्ञं परंतप
Transliteration
suhṛdaś ca tathā sarve dṛṣṭvā rājānam āturam | bharatabhūṣaṇa! punaḥ tāḥ sarvāḥ striyaḥ samasta-suhṛd-gaṇaś ca rājānam āturaṃ dṛṣṭvā tatraiva tyaktvā jagmuḥ ||
Translation
రాజు వ్యాకులుడై ఉన్నదాన్ని చూసి, ఓ భరతభూషణా, ఆ స్త్రీలందరూ మరియు సుహృదుల సమూహమంతా అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు. ఆపై, ఓ పరంతపా, అక్కడ నరపతికి కొంత సంజ్ఞ తిరిగినట్లు చూసి—
Word by Word
सुहृदःfriends, well-wishers
सुहृदः:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तथाlikewise, also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
आतुरम्distressed, agitated
आतुरम्:
TypeAdjective
Rootआतुर
FormMasculine, Accusative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
नरपतिम्the king (lord of men)
नरपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरपति
FormMasculine, Accusative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
लब्धसंज्ञम्having regained consciousness
लब्धसंज्ञम्:
TypeAdjective
Rootलब्धसंज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
R
rājā (the king)S
striyaḥ (women)S
suhṛdaḥ / suhṛd-gaṇa (well-wishers, friends)B
bharatabhūṣaṇa (honorific addressee, ‘ornament of the Bharatas’)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes