Shloka 2
Brahmaśirastra-pratisaṃhāra — Retraction and redirection of the supreme weapon
Sauptika Parva, Adhyāya 15
उवाच भरतश्रेष्ठ तावृषी प्राउजलिस्तदा । प्रमुक्तमस्त्रमस्त्रेण शाम्पतामिति वै मया,भरतश्रेष्ठ] उस समय उन्होंने हाथ जोड़कर उन दोनों महर्षियोंसे कहा--“मुनिवरो! मैंने तो इसी उद्देश्यसे यह अस्त्र छोड़ा था कि इसके द्वारा शत्रुका छोड़ा हुआ ब्रह्मास्त्र शान्त हो जाय। अब इस उत्तम अस्त्रको लौटा लेनेपर पापाचारी अभश्वत्थामा अपने अस्त्रके तेजसे अवश्य ही हम सब लोगोंको भस्म कर डालेगा
vaiśampāyana uvāca |
uvāca bharataśreṣṭha tāv ṛṣī prāñjalīs tadā |
pramuktam astram astreṇa śāmpatām iti vai mayā ||
ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అప్పుడు అతడు అంజలి ఘటించి ఆ ఇద్దరు మహర్షులతో ఇలా అన్నాడు—“మునివరులారా! శత్రువు విడిచిన బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రతియస్త్రంతో శాంతింపజేయాలనే ఉద్దేశంతోనే నేను ఈ అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను. ఇప్పుడు ఈ ఉత్తమాస్త్రాన్ని ఉపసంహరిస్తే, పాపకర్ముడైన ద్రోణపుత్ర అశ్వత్థామ తన అస్త్రతేజస్సుతో మనందరినీ భస్మం చేస్తాడు.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when one possesses a powerful means of destruction, ethical responsibility demands restraint and the prioritization of preventing wider harm; the verse highlights the duty to neutralize catastrophic violence rather than escalate it.
A speaker (as reported by Vaiśampāyana) respectfully appeals to two sages, explaining that he released a counter-weapon solely to calm the enemy’s Brahmāstra; he fears that withdrawing it will allow Aśvatthāman’s missile to burn everyone to ashes.