Shloka 1
Brahmaśirastra-pratisaṃhāra — Retraction and redirection of the supreme weapon
Sauptika Parva, Adhyāya 15
अप-#-कात पञ्चदशो<् ध्याय: वेदव्यासजीकी आज्ञासे अर्जुनके द्वारा अपने अस्त्रका उपसंहार तथा अभश्रत्थामाका अपनी मणि देकर पाण्डवोंके गर्भोपर दिव्यास्त्र छोड़ना वैशम्पायन उवाच दृष्टवैव नरशार्दूल तावग्निसमतेजसौ । गाण्डीवधन्वा संचिन्त्य प्राप्तकालं महारथ: । संजहार शरं दिव्यं त्वरमाणो धनंजय:,वैशम्पायनजी कहते हैं--नरश्रेष्ठ] उन अग्निके समान तेजस्वी दोनों महर्षियोंके देखते ही गाण्डीवधारी महारथी अर्जुनने समयोचित कर्तव्यका विचार करके बड़ी फुर्तीसे अपने दिव्यास्त्रका उपसंहार आरम्भ किया
vaiśampāyana uvāca | dṛṣṭvaiva naraśārdūla tāv agnisamatejasau | gāṇḍīvadhanvā saṃcintya prāptakālaṃ mahārathaḥ | saṃjahāra śaraṃ divyaṃ tvaramāṇo dhanaṃjayaḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ నరశార్దూలా! అగ్నిసమాన తేజస్సుతో ప్రకాశించే ఆ ఇద్దరు మహర్షులను చూచిన వెంటనే గాండీవధారి మహారథి ధనంజయుడు (అర్జునుడు) కాలోచిత కర్తవ్యాన్ని ఆలోచించి, తక్షణమే తన దివ్యాస్త్రాన్ని ఉపసంహరించుటకు వేగంగా ప్రారంభించాడు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in extreme conflict, dharma requires sensitivity to context: recognizing sanctity (the presence of sages) and the demands of the moment (prāptakāla), a warrior should restrain destructive power rather than unleash it impulsively.
Arjuna sees two fire-bright sages and, realizing the situation calls for restraint, quickly begins the withdrawal (saṃhāra) of a divine missile he had set in motion or prepared to use.