Shloka 12
Brahmaśirastra-pratisaṃhāra — Retraction and redirection of the supreme weapon
Sauptika Parva, Adhyāya 15
Devanagari script
अशक्तः प्रतिसंहारे परमास्त्रस्य संयुगे । द्रौणिदीनमना राजन् द्वैपधायनमभाषत,राजन! युद्धमें उस दिव्य अस्त्रका उपसंहार करनेमें समर्थ न होनेके कारण द्रोणकुमार मन-ही-मन बहुत दुःखी हुआ और व्यासजीसे इस प्रकार बोला--
Transliteration
aśaktaḥ pratisaṃhāre paramāstrasya saṃyuge | drauṇidīnamanā rājan dvaipadhāyanam abhāṣata ||
Translation
రాజా! యుద్ధంలో ఆ పరమాస్త్రాన్ని ఉపసంహరించుటకు అశక్తుడై ద్రోణపుత్రుడు అంతర్మనస్సులో దుఃఖపడుతూ ద్వైపాయన వ్యాసునితో ఈ విధంగా పలికాడు.
Word by Word
अशक्तःunable, not capable
अशक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअशक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिसंहारेin the withdrawal (retraction)
प्रतिसंहारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रतिसंहार
FormMasculine, Locative, Singular
परमास्त्रस्यof the supreme weapon
परमास्त्रस्य:
Karma
TypeNoun
Rootपरमास्त्र
FormNeuter, Genitive, Singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormMasculine, Locative, Singular
द्रौणिःDrauni (son of Drona, Ashvatthaman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Nominative, Singular
दीनमनाhaving a dejected mind
दीनमना:
Karta
TypeAdjective
Rootदीनमनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
द्वैपायनम्Dvaipayana (Vyasa)
द्वैपायनम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्वैपायन
FormMasculine, Accusative, Singular
अभाषतspoke
अभाषत:
Karta
TypeVerb
Rootभाष्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaJ
JanamejayaA
Aśvatthāman (Drauṇi)V
Vyāsa (Dvaipāyana)P
paramāstra (supreme celestial weapon)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes