Shloka 8
वारुणी सभा — Varuṇa’s Divine Assembly
Nārada’s Description
Devanagari script
इस प्रकार श्रीमहाभारत सभापवके अन्तर्गत लोकपालयभाख्यानपर्वमें यमस भा-वर्णन नामक आठवाँ अध्याय पूरा हुआ
Translation
ఇట్లు శ్రీమహాభారత సభాపర్వంలో లోకపాలసభాఖ్యానపర్వానికి చెందిన ‘యమసభావర్ణన’ అనే ఎనిమిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది. వాసుకి, తక్షకుడు, ఐరావతనాగుడు, కృష్ణ, లోహిత, పద్మ మరియు పరాక్రమశాలి చిత్రుడు—ఇవీ నాగులే.
Word by Word
वासुकिःVasuki (a nāga)
वासुकिः:
Karta
TypeNoun
Rootवासुकि
FormMasculine, Nominative, Singular
तक्षकःTakṣaka (a nāga)
तक्षकः:
Karta
TypeNoun
Rootतक्षक
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णःKṛṣṇa (the black/dark one; a nāga-name here)
कृष्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
एवalso/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नागःNāga (serpent-being; a proper name here)
नागः:
Karta
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ऐरावतःAirāvata (a nāga)
ऐरावतः:
Karta
TypeNoun
Rootऐरावत
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
कृष्णःKṛṣṇa (black/dark; nāga-name)
कृष्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
लोहितःLohita (red; a nāga-name)
लोहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootलोहित
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवalso/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पद्मःPadma (a nāga)
पद्मः:
Karta
TypeNoun
Rootपद्म
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्रःCitra (variegated; a nāga-name)
चित्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
वीर्यवान्powerful/valiant
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes