Shloka 113
वारुणी सभा — Varuṇa’s Divine Assembly
Nārada’s Description
पताकिनो मण्डलिन: फणावन्तश्न सर्वश: । (अनन्तश्न महानागो यं स दृष्टवा जलेश्वर: । अभ्यर्चयति सत्कारैरासनेन च त॑ विभुम् ।।
patākino maṇḍalinaḥ phaṇāvantaś ca sarvaśaḥ | (anantaś ca mahānāgo yaṃ sa dṛṣṭvā jaleśvaraḥ | abhyarcayati satkārair āsanena ca taṃ vibhum || vāsuki-pramukhāś caiva sarve prāñjalayaḥ sthitāḥ | anujñātāś ca śeṣeṇa yathāham upaviśya ca ||) ete cānye ca bahavaḥ sarpās tasyāṃ yudhiṣṭhira | upāsate mahātmānaṃ varuṇaṃ vigataklamāḥ ||
నారదుడు పలికెను—అక్కడ అన్ని వైపులా పతాకాలు ధరించినవారు, వలయాలుగా చుట్టుకున్నవారు, ఫణాలతో అలంకరించబడినవారు అయిన అనేక రకాల సర్పులు ఉన్నారు. మహానాగుడు అనంతుడు కనబడగానే జలాధిపతి వరుణుడు లేచి ఆ విభువును సత్కారాలతో పూజించి ఆసనం సమర్పిస్తాడు. వాసుకి మొదలైన ప్రధాన నాగులు అంజలి ముద్రతో నిలుచుంటారు; శేషుని అనుమతి పొందిన నేను కూడా యథావిధిగా కూర్చున్నాను. ఓ యుధిష్ఠిరా, వీరితో పాటు మరెన్నో సర్పులు అక్కడ శ్రమలేని మహాత్ముడు వరుణుని సేవించి ఉపాసిస్తారు.
नारद उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes reverent conduct and proper protocol in sacred or royal assemblies: even powerful beings honor one another according to rank and righteousness, showing that authority is strengthened—not diminished—by humility, hospitality, and orderly respect.
Nārada describes a divine setting associated with Varuṇa where many nāgas are present. Ananta/Śeṣa is honored by Varuṇa with formal courtesies, Vāsuki and other chief serpents stand with folded hands, and Nārada notes he sat only after receiving Śeṣa’s permission; the serpents continue to attend upon Varuṇa without fatigue.