Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

सभा-पर्व, अध्याय ६१ — द्रौपदी-प्रश्नः, सभाधर्मः, सत्यवचन-नियमः

प्राज्ञा मेधाविनो दान्ता युवानो मृष्टकुण्डला: । पात्रीहस्ता दिवारात्रमतिथीन्‌ भोजयन्त्युत । एतद्‌ू राजन्‌ मम धन तेन दीव्याम्यहं त्वया,वे चतुर, बुद्धिमान, संयमी और तरुण अवस्थावाले हैं। उनके कानोंमें कुण्डल झिलमिलाते रहते हैं। वे हाथोंमें भोजनपात्र लिये दिन-रात अतिथियोंको भोजन परोसते रहते हैं। राजन्‌! यह मेरा धन है, जिसे दाँवपर लगाकर मैं तुम्हारे साथ खेलता हूँ

prājñā medhāvino dāntā yuvāno mṛṣṭakuṇḍalāḥ | pātrīhastā divārātram atithīn bhojayanty uta | etad ū rājann mama dhanaṃ tena dīvyāmy ahaṃ tvayā ||

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—నా వద్ద జ్ఞానులు, మేధావులు, దమనం కలిగిన యువకులు ఉన్నారు; వారి చెవుల్లో మెరిసే కుండలాలు ఉన్నాయి. వారు చేతుల్లో భోజనపాత్రలు పట్టుకొని పగలు-రాత్రి అతిథులకు భోజనం పెట్టుతుంటారు. ఓ రాజా! ఇదే నా ధనం; దీన్నే పణంగా పెట్టి నేను నీతో జూదం ఆడుతున్నాను.

प्राज्ञाःwise
प्राज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
मेधाविनःintelligent
मेधाविनः:
Karta
TypeAdjective
Rootमेधाविन्
FormMasculine, Nominative, Plural
दान्ताःself-controlled
दान्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
युवानःyoung men
युवानः:
Karta
TypeNoun
Rootयुवन्
FormMasculine, Nominative, Plural
मृष्टकुण्डलाःhaving polished/bright earrings
मृष्टकुण्डलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमृष्टकुण्डल
FormMasculine, Nominative, Plural
पात्रीहस्ताःhaving bowls/vessels in hand
पात्रीहस्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपात्रीहस्त
FormMasculine, Nominative, Plural
दिवाby day
दिवा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootदिवा
रात्रम्at night
रात्रम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Accusative, Singular
अतिथीन्guests
अतिथीन्:
Karma
TypeNoun
Rootअतिथि
FormMasculine, Accusative, Plural
भोजयन्तिthey feed (cause to eat)
भोजयन्ति:
TypeVerb
Rootभुज्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Causative (णिच्)
उतalso/indeed
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
ममmy
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
धनम्wealth
धनम्:
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Nominative, Singular
तेनwith that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
दीव्यामिI play (gamble)
दीव्यामि:
TypeVerb
Rootदिव्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
त्वयाwith you
त्वया:
Sahakari (Karana)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
R
rājan (the king addressed—Duryodhana in the dice-hall context)
A
atithi (guests)
P
pātra (serving vessels)
K
kuṇḍala (earrings)