Shloka 21
Adhyāya 48 — Duryodhana’s Account of Tribute and the Provisioned Court (सभा पर्व, अध्याय ४८)
Devanagari script
तस्याक्षकुशलो राजन्नादास्येडहमसंशयम् | राज्यं श्रियं च तां दीप्तां त्वदर्थ पुरुषर्षभ
Transliteration
tasyākṣa-kuśalo rājann ādāsye ’ham asaṁśayam | rājyaṁ śriyaṁ ca tāṁ dīptāṁ tvad-arthaṁ puruṣarṣabha ||
Translation
దుర్యోధనుడు అన్నాడు—రాజా, నేను అక్షక్రీడలో నిపుణుడను; సందేహం లేకుండా నేను గెలుస్తాను. పురుషర్షభా, నీ కోసమే నేను రాజ్యాన్ని మరియు ఆ ప్రకాశించే రాజలక్ష్మిని తప్పక సంపాదిస్తాను.
Word by Word
तस्यof him/that
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
अक्षकुशलःskilled in dice
अक्षकुशलः:
Karta
TypeAdjective
Rootअक्ष-कुशल
Formmasculine, nominative, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
आदास्येI will take/obtain
आदास्ये:
TypeVerb
Rootदा (आ-दा)
Formfuture (simple future/luṭ), 1st, singular, parasmaipada
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formneuter, accusative, singular
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
TypeIndeclinable
Rootअ-संशय
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
Formneuter, accusative, singular
श्रियम्fortune/royal prosperity
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री
Formfeminine, accusative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, accusative, singular
दीप्ताम्shining, radiant
दीप्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदीप्त (from √दीप्)
Formfeminine, accusative, singular
त्वदर्थम्for your sake
त्वदर्थम्:
Sampradana
TypeIndeclinable
Rootत्वद्-अर्थ
पुरुषर्षभO bull among men
पुरुषर्षभ:
TypeNoun
Rootपुरुष-ऋषभ
Formmasculine, vocative, singular
नरश्रेष्ठO best of men
नरश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootनर-श्रेष्ठ
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
D
DuryodhanaT
the addressed king (rājan)D
dice (akṣa)K
kingdom (rājya)R
royal fortune/Śrī (śrī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes