Shloka 20

Adhyāya 48 — Duryodhana’s Account of Tribute and the Provisioned Court (सभा पर्व, अध्याय ४८)

Devanagari script

देवने कुशलश्षाहं न मे5स्ति सदृशो भुवि । त्रिषु लोकेषु कौरव्य त॑ त्वं द्यूते समाह्दय

Transliteration

devane kuśalo 'haṁ na me 'sti sadṛśo bhuvi | triṣu lokeṣu kauravya tvaṁ dūte samāhvaya ||

Translation

దుర్యోధనుడు అన్నాడు—నేను ద్యూతక్రీడలో నిపుణుడను; భూమిపై నాకు సమానుడు లేడు. మూడు లోకాలలో కూడా ద్యూతవిద్యను నా వంటి వాడు మరెవ్వడూ తెలియడు. కనుక, కౌరవనందనా, ద్యూతక్రీడకు యుధిష్ఠిరుణ్ణి ఇక్కడికి పిలువు.

Word by Word

• {'devane (devana)': 'in gambling

• in dice-play', 'kuśalaḥ': 'skilled, proficient', 'aham': 'I', 'na me asti': 'there is not for me

• I do not have', 'sadṛśaḥ': 'equal, comparable', 'bhuvi': 'on earth', 'triṣu lokeṣu': 'in the three worlds', 'kauravya': 'O descendant/scion of the Kurus (vocative)', 'tvaṁ': 'you', 'dūte (dūta)': 'the messenger

• envoy (here: the one being instructed to summon)', 'samāhvaya (sam-ā-hvaya)': 'summon, call together, invite'}

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

• Duryodhana
• Kaurava (addressed person, likely a Kuru scion/messenger)
• Yudhiṣṭhira
• three worlds (trailokya)
• earth (bhū)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights how pride and claimed expertise can become instruments of adharma: Duryodhana’s confidence in gambling is used to lure a righteous but vulnerable opponent into a trap, showing that skill divorced from ethics can serve injustice.

What is happening in the narrative?

Duryodhana declares himself unmatched in dice-play and instructs that Yudhiṣṭhira be summoned for a gambling match—setting in motion the infamous dice-game episode that will escalate conflict between the Pāṇḍavas and Kauravas.