Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

मयेन सभानिर्माणम्

Maya’s Construction of the Assembly Hall

आद्वता: क्रतवो मुख्या: शतं भरतसत्तम । यत्र यूपा मणिमय श्रैत्याश्वापि हिरण्मया:,भरतश्रेष्ठ! वहीं सम्पूर्ण भूतोंके स्वामी महात्मा प्रजापतिने मुख्य-मुख्य सौ यज्ञोंका अनुष्ठान किया था, जिनमें सोनेकी वेदियाँ और मणियोंके खंभे बने थे

ādvātāḥ kratavo mukhyāḥ śataṁ bharatasattama | yatra yūpā maṇimayāḥ śraityāś cāpi hiraṇmayāḥ ||

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ భరతసత్తమా! అక్కడ విధివిధానాలతో ప్రధానమైన వంద క్రతువులు నిర్వహింపబడెను; అక్కడ యూపస్తంభములు మణిమయములు, వేదికలు మరియు ఇతర శ్రౌత సామగ్రి స్వర్ణమయముగా ప్రకాశించెను.

आद्वताःexcellent, foremost
आद्वताः:
Karta
TypeAdjective
Rootआद्वत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
क्रतवःsacrifices, rites
क्रतवः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
मुख्याःprincipal, chief
मुख्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
भरतसत्तमO best of the Bharatas
भरतसत्तम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरतसत्तम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
यूपाःsacrificial posts
यूपाः:
Karta
TypeNoun
Rootयूप (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
मणिमयाःmade of gems
मणिमयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमणिमय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
श्रैत्याःpertaining to the śrauta-ritual / Vedic
श्रैत्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रैत्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिalso, even
अपि:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअपि
हिरण्मयाःgolden, made of gold
हिरण्मयाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहिरण्मय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bharatasattama (address to Janamejaya)
K
kratavaḥ (Vedic sacrifices)
Y
yūpa (sacrificial post)
M
maṇi (gems)
H
hiraṇya (gold)

Educational Q&A

The verse highlights the ideal of dharmic order expressed through properly conducted Vedic sacrifice: ritual correctness and abundance are portrayed as signs of a well-founded sacred polity, where prosperity is subordinated to sanctioned, śrauta discipline.

Vaiśampāyana, narrating to Janamejaya, describes a place or occasion marked by grand śrauta performances—one hundred principal sacrifices—distinguished by extraordinary opulence such as jewel-made sacrificial posts and golden ritual structures.