Shloka 25
अर्जुनस्य दिग्विजयारम्भः — Arjuna Initiates the Northern Campaign and Secures Bhagadattta’s Tribute
Devanagari script
तद् भीममुत्सार्यजनं युद्धमासीदुपप्लवे । बलिनो: संयुगे राजन् वृत्रवासवयोरिव,राजन्! उस समरभूमिमें जहाँ वृत्रासुर और इन्द्रकी भाँति उन दोनों बलवान वीरोंमें संघर्ष छिड़ा था, ऐसा भयंकर युद्ध हुआ कि दर्शकलोग दूर भाग खड़े हुए
Transliteration
tad bhīmam utsārya-janaṁ yuddham āsīd upaplave | balinoḥ saṁyuge rājan vṛtra-vāsavayor iva ||
Translation
రాజా! అప్పుడు భయంతో ప్రేక్షకులు దూరంగా తొలగిపోగా, ఉపప్లవంలో యుద్ధం చెలరేగింది. ఆ ఇద్దరు బలవంతుల సంగ్రామం వృత్రుడు మరియు వాసవుడు (ఇంద్రుడు) మధ్య యుద్ధంలా భయంకరంగా ఉండింది.
Word by Word
तत्that (battle/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभीम
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्सार्यhaving driven away
उत्सार्य:
Karana
TypeVerb
Rootउत्-√सृ (सारयति)
FormAbsolutive (Gerund), Active
जनम्the people/crowd
जनम्:
Karma
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Accusative, Singular
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Root√अस्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
उपप्लवेin the tumult/confusion
उपप्लवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउपप्लव
FormMasculine, Locative, Singular
बलिनोःof the two mighty (warriors)
बलिनोः:
TypeAdjective
Rootबलिन्
FormMasculine, Genitive, Dual
संयुगेin the combat
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormMasculine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
वृत्रवासवयोःof Vritra and Vasava (Indra)
वृत्रवासवयोः:
TypeNoun
Rootवृत्र-वासव
FormMasculine, Genitive, Dual
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Speaker
श्रीकृष्ण उवाच
Characters & Entities
Ś
Śrī KṛṣṇaU
UpaplavaV
VṛtraV
Vāsava (Indra)T
the two mighty warriors (unnamed in this verse)S
spectators/crowd (jana)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes