Shloka 5
Kṛṣṇasya Khāṇḍavaprasthāt Dvārakā-prayāṇaḥ | Krishna’s Departure for Dvārakā
अर्थ्य तथ्यं हितं वाक््यं लघु युक्तमनुत्तरम् । उवाच भगवान् भद्रां सुभद्रां भद्रभाषिणीम्,भगवानने मंगलमय वचन बोलनेवाली कल्याणमयी सुभद्रासे बहुत थोड़े, सत्य, प्रयोजनपूर्ण, हितकारी, युक्तियुक्त एवं अकाट्य वचनोंद्वारा अपने जानेकी आवश्यकता बतायी (और उसे ढाढ़स बँधाया)
arthyaṃ tathyaṃ hitaṃ vākyaṃ laghu yuktam anuttaram | uvāca bhagavān bhadrāṃ subhadrāṃ bhadrabhāṣiṇīm ||
వైశంపాయనుడు చెప్పెను—భగవంతుడు శుభవాక్యాలు పలికే కల్యాణమయి సుభద్రను, సంక్షిప్తమైనా గంభీరమైన వచనాలతో సంభోదించాడు—అవి సత్యమైనవి, ప్రయోజనకరమైనవి, హితమైనవి, యుక్తిసమ్మతమైనవి, ఖండించలేనివి. ఆ మాటలతో తన ప్రయాణావశ్యకతను తెలిపి ఆమె హృదయానికి ధైర్యం కలిగించాడు।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse praises ideal speech: it should be truthful (tathya), beneficial (hita), purposeful (arthya), concise (laghu), rational and fitting (yukta), and so sound that it cannot be reasonably overturned (anuttara). Such speech both communicates necessity and supports the listener emotionally.
Vaiśampāyana narrates that a revered figure speaks to Subhadrā. He explains the need to depart and reassures her, doing so with carefully chosen, ethically exemplary words.