Shloka 483
Pitāmaha-sabhā-varṇana & Hariścandra-māhātmya
Description of Brahmā’s Assembly and the Eminence of Hariścandra
उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम् | भारत! सम्पूर्ण लोकोंमें विख्यात स्वर्गलोकमें विचरनेवाले महाभाग वैराज
upāsate ca saṁhṛṣṭā brahmāṇam amitaujasam | bhārata! sampūrṇa-lokeṣu vikhyātaṁ svarga-loke vicarṇavāle mahābhāgā vairājaḥ, agniṣvāttāḥ, somapāḥ, gārhapatyāḥ (ime catvāro mūrtāḥ), ekaśṛṅgaḥ, caturvedaḥ tathā kalā (ime trayo 'mūrtāḥ) | ime sapta pitaro yathākramam caturṣu varṇeṣu pūjitāḥ | rājan! pūrvaṁ eṣāṁ pitṝṇāṁ tṛptau tataḥ soma-devo 'pi tṛpyati | ete sarve pitaro 'smin sabhāyāṁ sanniviṣṭāḥ prasannatā-pūrvakam amit-tejasaṁ prajāpatiṁ brahmāṇam upāsate |
నారదుడు పలికెను—వారు హర్షంతో అపార తేజస్సుగల ప్రజాపతి బ్రహ్మదేవుని ఉపాసిస్తారు. ఓ భారత, సమస్త లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ఆ స్వర్గలోకంలో మహాభాగులైన పితృదేవతలు సంచరిస్తారు—వైరాజులు, అగ్నిష్వాత్తులు, సోమపులు, గార్హపత్యులు (ఈ నాలుగు మూర్తిమంతులు); అలాగే ఏకశృంగుడు, చతుర్వేదుడు, కళ (ఈ ముగ్గురు అమూర్తులు). ఈ ఏడు పితృవర్గాలు క్రమంగా నాలుగు వర్ణాలలో పూజింపబడతాయి. రాజా, ముందుగా ఈ పితృలు తృప్తి చెందితే, ఆపై హవిస్సు దేవుడైన సోముడూ తృప్తి చెందుతాడు. వారు అందరూ ఆ సభలో హాజరై, ప్రసన్నమనస్సుతో అనంత తేజస్సుగల బ్రహ్మదేవుని ఆరాధిస్తారు.
नारद उवाच
Educational Q&A
Ritual and ethical priority is emphasized: honoring the Pitṛs (ancestral/divine Fathers) is presented as a foundational duty, and their satisfaction is said to lead to the satisfaction of Soma—linking personal dharma (gratitude to forebears) with cosmic/ritual order.
Nārada describes a heavenly assembly where seven classes of Pitṛs—four embodied and three formless—move about in Svarga and, while present in the sabhā, joyfully worship the radiant Prajāpati Brahmā.