Shloka 61
वसुदेव–अर्जुन संवादः
Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā
क्षणेन तस्य ते राजन् क्षयं जग्मुरजिह्यागा: । अक्षया हि पुरा भूत्वा क्षीणा: क्षमजभोजना:,राजन! अर्जुनके सीधे जानेवाले बाण क्षणभरमें क्षीण हो गये। जो रक्तभोगी बाण पहले अक्षय थे वे ही उस समय सर्वथा क्षयको प्राप्त हो गये
vaiśampāyana uvāca |
kṣaṇena tasya te rājan kṣayaṃ jagmur ajihyagāḥ |
akṣayā hi purā bhūtvā kṣīṇāḥ kṣamajabhakṣaṇāḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ రాజా! క్షణమాత్రంలోనే అతని వంకరలేని, నేరుగా దూసుకెళ్లే అచ్యుత బాణాలు క్షయమయ్యాయి. పూర్వం అక్షయమై ఉన్న ఆ రక్తపిపాసి ఆయుధాలు ఆ వేళ పూర్తిగా శుష్కించిపోయాయి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even extraordinary power is not permanent; when the sustaining conditions—especially divine favor and the moral order of the age—withdraw, what once seemed inexhaustible becomes finite. The verse underscores impermanence and the dependence of human prowess on dharma and cosmic timing.
The narrator reports to the king that Arjuna’s arrows, once famed as unfailing and even ‘inexhaustible,’ suddenly lose their efficacy and are spent in a moment. This marks a turning point where the old heroic era ends and the world moves into a diminished phase.