Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

कृत्वा विमर्द महदर्जुनेन कर्णो हत: केसरिणेव नाग: । तीर्णा प्रतिज्ञा पुरुषर्षभेण वैरस्यान्तं गतवांश्षापि पार्थ:,जैसे सिंह हाथीको पछाड़ देता है, उसी प्रकार पुरुषप्रवर अर्जुनने बड़ी भारी मार-काट मचाकर कर्णका वध किया, अपनी प्रतिज्ञा पूरी की और उन्होंने वैरका अन्त कर दिया

kṛtvā vimardaṃ mahad arjunena karṇo hataḥ kesariṇeva nāgaḥ | tīrṇā pratijñā puruṣarṣabheṇa vairasyāntaṃ gatavān so’pi pārthaḥ ||

సంజయుడు అన్నాడు—అర్జునుడు మహా సంగ్రామం చేసి కర్ణుణ్ని సంహరించాడు—సింహం ఏనుగును పడగొట్టినట్లుగా. ఈ విధంగా పురుషశ్రేష్ఠుడు పార్థుడు తన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చుకొని, దీర్ఘకాల వైరం ముగింపుకు తీసుకొచ్చాడు.

कृत्वाhaving done / after doing
कृत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
विमर्दम्crushing fight, slaughter
विमर्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootविमर्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
महत्great
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्जुनेनby Arjuna
अर्जुनेन:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
हतःslain
हतः:
Karma
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
केसरिणाby a lion
केसरिणा:
Karana
TypeNoun
Rootकेसरिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
इवas, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Formavyaya
नागःelephant
नागः:
Karta
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तीर्णाfulfilled, carried through
तीर्णा:
Karma
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
प्रतिज्ञाvow, promise
प्रतिज्ञा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
पुरुषर्षभेणby the bull among men (best of men)
पुरुषर्षभेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुरुषर्षभ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
वैरस्यof enmity
वैरस्य:
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
अन्तम्end
अन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
गतवान्went to / reached
गतवान्:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्तवतु (perfective past active participle), Masculine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Formavyaya
पार्थःPartha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha)
K
Karṇa
L
lion
E
elephant

Educational Q&A

The verse highlights the binding force of a solemn vow (pratijñā) and the harsh moral terrain of kṣatriya-dharma: even when the outcome is tragic, a warrior is portrayed as obligated to complete a pledged duty and bring a conflict to its decisive end.

Sañjaya reports that Arjuna, after an intense battle, kills Karṇa. The simile compares Karṇa’s fall to an elephant felled by a lion. Arjuna thereby completes his vow and ends the enmity centered on this duel.