Shloka 3
महागजा भ्राकुलमस्त्रतोयं वादित्रनेमीतलशब्दवच्च । हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च शरासिनाराचमहास्त्रधारम्
sañjaya uvāca | mahāgajā bhrākulam astratoyaṃ vāditranemītalaśabdavat ca | hiraṇyacitrāyudhavidyutaṃ ca śarāsinārācamahāstradhāram |
సంజయుడు అన్నాడు— ఆ యుద్ధం క్రమంగా ఋతువులేని క్రూరమైన, అపశకునకర వర్షంలా మారింది. మహాగజాల గుంపులు మేఘఘటల వలె నీడ వేసాయి. అస్త్రాలే నీరు; వాద్యాలూ రథచక్రాల గర్జన మేఘగర్జనలా వినిపించింది. స్వర్ణఖచిత విచిత్ర ఆయుధాలు మెరుపులా మెరిశాయి; బాణాలు, ఖడ్గాలు, నారాచాలు వంటి మహాస్త్రాలు నిరంతర ధారావృష్టిలా కురిశాయి।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers an ethical warning through imagery: war, even when framed as kṣatriya duty, rapidly becomes an indiscriminate, seasonless calamity—like a destructive storm—where human life is consumed amid noise, speed, and spectacle.
Sañjaya narrates the battle’s escalation: elephants mass like clouds, weapons fall like rain, gold-ornamented arms flash like lightning, and the roar of drums and wheels resembles thunder; the fighting intensifies into a blood-flowing slaughter of warriors.