Shloka 25
Droṇanidhana-anantaraṃ sainya-viṣādaḥ and Karṇa-pravṛttiḥ
After Droṇa’s fall: army despondency and Karṇa’s advance
Devanagari script
यस्मादभावी भावी वा भवेदर्थो नरं प्रति । अप्राप्तौ तस्य वा प्राप्ती न कश्चिद् व्यथते बुध:,प्रारब्धवश मनुष्यको अभीष्ट वस्तुकी प्राप्ति हो भी जाती है और नहीं भी होती है। अतः उसकी प्राप्ति हो या न हो, किसी भी दशामें कोई ज्ञानी पुरुष (हर्ष या) कष्टका अनुभव नहीं करता है
Translation
ప్రారబ్ధవశాత్ మనిషికి ఇష్టమైనది కొన్నిసార్లు లభిస్తుంది, కొన్నిసార్లు లభించదు. అందువల్ల లభించినా లభించకపోయినా—ఏ స్థితిలోనూ జ్ఞాని హర్షశోకాలతో వ్యథపడడు.
Word by Word
यस्मात्from which/because
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
अभावीnon-existent / not going to occur
अभावी:
Karta
TypeAdjective
Rootअभाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भावीto be / destined to occur
भावी:
Karta
TypeAdjective
Rootभाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
भवेत्may be / would become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
अर्थःobject/aim/result
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
नरम्a man
नरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिtowards/with respect to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
अप्राप्तौin non-attainment
अप्राप्तौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअप्राप्ति
FormFeminine, Locative, Singular
तस्यof that/of him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
प्राप्तिःattainment
प्राप्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राप्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यथतेis distressed / suffers
व्यथते:
TypeVerb
Rootव्यथ्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada
बुधःa wise man
बुधः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes