Shloka 12
अध्याय ९९ — युयुधान-दुःशासन-युद्धम्
Chapter 99: Sātyaki and Duḥśāsana’s engagement
Devanagari script
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः । अदृश्यन्त महाराज तस्मिन् परमसंकुले,महाराज! उस महाभयानक युद्धमें चारों ओर असंख्य कबन्ध खड़े दिखायी देते थे
Transliteration
utthitāny agaṇeyāni kabandhāni samantataḥ | adṛśyanta mahārāja tasmin paramasaṅkule ||
Translation
సంజయుడు అన్నాడు—మహారాజా! ఆ అత్యంత కల్లోలమైన భయంకర యుద్ధంలో నాలా వైపులా లెక్కలేనన్ని కబంధాలు—తలలేని దేహాలు—నిలబడి కనిపించాయి.
Word by Word
उत्थितानिrisen, standing up
उत्थितानि:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्थित (√स्था + उत्, क्त)
FormNeuter, Nominative, Plural
अगणेयानिinnumerable, not countable
अगणेयानि:
Karta
TypeAdjective
Rootअगणेय
FormNeuter, Nominative, Plural
कबन्धानिtrunks (headless bodies)
कबन्धानि:
Karta
TypeNoun
Rootकबन्ध
FormNeuter, Nominative, Plural
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
अदृश्यन्तwere seen, appeared
अदृश्यन्त:
Kriya
TypeVerb
Root√दृश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Ātmanepada
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
तस्मिन्in that (place/time)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
परमसंकुलेin the extremely crowded/confused (battle)
परमसंकुले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपरमसंकुल
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DhṛtarāṣṭraK
kabandha (headless trunks)B
battlefield (Kurukṣetra implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes