Mahabharata 7.96.48 — Drona Parva, Adhyaya 96, Shloka 48

Droṇa-parva Adhyāya 96: Sātyaki’s Line-Penetration, Encirclement, and Advance toward Arjuna

Devanagari script

भगवान्‌ सूर्य सब प्रकारसे तुम्हारा मंगल करें। चारों दिग्गज

Transliteration

bhagavān sūryaḥ sarva-prakāreṇa tava maṅgalaṃ karotu | catvāro diggajāḥ pṛthivī ākāśaṃ ca grahāś ca tava bhalaṃ kurvantu | adhastād dharaṇīṃ yo 'sau sadā dhārayate nṛpa | śeṣaś ca pannagaśreṣṭhaḥ svasti tubhyaṃ prayacchatu rājan ||

Translation

సంజయుడు పలికెను—భగవాన్ సూర్యుడు నీకు అన్ని విధాల మంగళం కలుగజేయుగాక. నాలుగు దిక్కుల దిగ్గజులు, భూమి, ఆకాశం, గ్రహములు నీ హితమును చేయుగాక. మరియు ఎల్లప్పుడూ భూమి క్రింద నివసించి దానిని తన శిరస్సుపై ధరించుచున్న పన్నగశ్రేష్ఠుడు భగవాన్ శేషనాగుడు, ఓ రాజా, నీకు స్వస్తి కలుగజేయుగాక.

Word by Word

• {'sañjaya uvāca': 'Sañjaya said', 'bhagavān': 'the blessed, venerable (divine) one', 'sūryaḥ': 'the Sun (deity)', 'sarva-prakāreṇa': 'in every way, by all means', 'maṅgalam': 'auspiciousness, welfare', 'karotu': 'may (he) do

• optative benediction', 'catvāraḥ': 'four', 'diggajāḥ': 'elephants of the directions

• cosmic guardians of the quarters', 'pṛthivī': 'earth', 'ākāśam': 'sky, space', 'grahāḥ': 'planets

• celestial influencers', 'bhalaṃ (bhadraṃ)': 'good, welfare (sense: auspicious good)', 'adhastāt': 'below, beneath', 'dharaṇīm': 'the earth (as the bearer/ground)', 'yaḥ asau': 'that one who', 'sadā': 'always', 'dhārayate': 'bears, supports', 'nṛpa': 'king', 'śeṣaḥ': 'Śeṣa (Ananta), cosmic serpent', 'pannagaśreṣṭhaḥ': 'best of serpents', 'svasti': 'well-being, blessing', 'tubhyam': 'to you', 'prayacchatu': 'may (he) grant', 'rājan': 'O king'}

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Sūrya (Sun deity)
• Diggajas (four elephants of the quarters)
• Pṛthivī (Earth)
• Ākāśa (Sky/Space)
• Grahāḥ (Planets)
• Śeṣa (Ananta Nāga)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even amid warfare, the text frames human affairs within a larger moral-cosmic order: welfare (maṅgala/svasti) is sought by aligning with sustaining powers—Sun, directions, planets, and Śeṣa—symbols of stability, restraint, and rightful order.

What is happening in the narrative?

Sañjaya offers a formal benediction to the king, invoking multiple cosmic guardians for his safety and success. The prayer emphasizes protection and steadiness, contrasting the battlefield’s instability with images of the universe being upheld.