Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Yudhiṣṭhira–Droṇa Saṃgrāma

Engagement and Countermeasures

अर्जुनका स्वप्रदर्शन स्तूयमान स्तवैर्दिव्यैऑऋषिभिव्रह्यवादिभि: । गोप्तारं सर्वभूतानामिष्वासधरमच्युतम्‌,ब्रह्मवादी महर्षिगण दिव्य स्तोत्रोंद्वारा उनकी स्तुति कर रहे थे। अपनी महिमासे कभी च्युत न होनेवाले वे समस्त प्राणियोंके रक्षक भगवान्‌ शिव धनुष धारण किये हुए (अद्भुत शोभा पा रहे) थे

sañjaya uvāca | arjunasya svapradarśanaṃ stūyamānaṃ stavair divyair ṛṣibhir brahmavādibhiḥ | goptāraṃ sarvabhūtānām iṣvāsadharam acyutam |

సంజయుడు పలికెను—అర్జునుడు ఆ అద్భుత స్వప్రదర్శనాన్ని చూచిన వెంటనే, బ్రహ్మజ్ఞులు, బ్రహ్మవాదులు అయిన దేవర్షులు దివ్య స్తోత్రాలతో దానిని స్తుతించిరి. వారు సమస్త భూతముల అచ్యుత రక్షకుడైన, ధనుర్ధరుడైన, అచల ప్రభువును కీర్తించిరి—యుద్ధ కల్లోలమధ్య కూడా ధర్మబల రక్షణకు ఆయన సన్నిధి సంకేతమై నిలిచెను.

स्तूयमानःbeing praised
स्तूयमानः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्तूयमान (√स्तु)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्तवैःby hymns
स्तवैः:
Karana
TypeNoun
Rootस्तव
FormMasculine, Instrumental, Plural
दिव्यैःdivine
दिव्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
ऋषिभिःby sages
ऋषिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Instrumental, Plural
ब्रह्मवादिभिःby expounders of Brahman/Veda
ब्रह्मवादिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootब्रह्मवादिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
गोप्तारम्protector
गोप्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोप्तृ
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
इष्वासधरम्bow-bearer (one holding a bow)
इष्वासधरम्:
Karma
TypeNoun
Rootइष्वासधर
FormMasculine, Accusative, Singular
अच्युतम्the unfailing/unchanging one
अच्युतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअच्युत
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
Ṛṣis (seers)
B
Brahmavādins (Brahman-knowers/teachers)
A
Acyuta (epithet of the Lord)
B
Bow (iṣvāsa)

Educational Q&A

The verse highlights that true power in a dharmic struggle is grounded in divine guardianship and unwavering steadiness (acyuta). The highest sages respond not with fear or rivalry but with reverent praise, implying that ethical action in war must remain aligned with a higher, protective order.

Sañjaya narrates that Arjuna witnesses a remarkable manifestation, and groups of divine seers and Brahman-knowers praise the Lord with celestial hymns, describing him as the protector of all beings and as a bow-bearing, unfailing presence.