Shloka 26

Yudhiṣṭhira–Droṇa Saṃgrāma

Engagement and Countermeasures

Devanagari script

प्रेक्षमाणो बहून्‌ भावान्‌ जगामाद्धभधुतदर्शनान्‌ । उदीच्यां दिशि धर्मात्मा सो5पश्यच्छवेतपर्वतम्‌,तत्पश्चात्‌ धर्मात्मा अर्जुनने अद्भुत दिखायी देनेवाले बहुत-से पदार्थोंको देखते हुए क्रमश: उत्तर-दिशामें जाकर श्वेत पर्वतका दर्शन किया

Transliteration

prekṣamāṇo bahūn bhāvān jagāmādbhuta-darśanān | udīcyāṃ diśi dharmātmā so ’paśyac chveta-parvatam ||

Translation

అద్భుతంగా కనిపించే అనేక దృశ్యాలను చూస్తూ ధర్మాత్ముడైన అర్జునుడు క్రమంగా ఉత్తర దిశకు సాగి, అక్కడ శ్వేత పర్వతాన్ని దర్శించాడు.

Word by Word

• प्रेक्षमाणः: looking, observing
• प्रेक्षमाणः: Karta
• Type: Verb
• Root: प्रेक्ष् (धातु)
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन

• बहून्: many
• बहून्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• भावान्: states/things/phenomena
• भावान्: Karma
• Type: Noun
• Root: भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• जगाम: went
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद, परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन

• अद्भुत-दर्शनान्: of wondrous appearance / wonderful to behold
• अद्भुत-दर्शनान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अद्भुतदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• उदीच्याम्: in the northern (direction)
• उदीच्याम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: उदीची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, सप्तमी, एकवचन

• दिशि: in the direction
• दिशि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री, सप्तमी, एकवचन

• धर्मात्मा: righteous-souled (one)
• धर्मात्मा: Karta
• Type: Adjective
• Root: धर्मात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• अपश्यत्: saw
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन

• श्वेत-पर्वतम्: the white mountain (Śveta mountain)
• श्वेत-पर्वतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: श्वेतपर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Śveta-parvata (White Mountain)
• Arjuna (implied by context as the dharmātmā hero)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even when confronted with extraordinary sights and unsettling events, a dharmic person (dharmātmā) continues forward with steadiness and moral orientation; wonder does not distract from righteous purpose.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that the hero, after witnessing many wondrous phenomena, moves step by step toward the north and beholds a landmark called the Śveta-parvata (White Mountain).