Shloka 31
अर्जुनस्य रथाश्वमोचनं कृष्णस्याश्वसेवा च
Arjuna’s Horses Freed; Krishna’s Equine Service
Devanagari script
कुरव: पाण्डवाश्वैव वृष्णयोडन्ये च मानवा: । अहं च सह पुत्रेण अश्चुवा इति चिन्त्यताम्,कौरव-पाण्डव, वृष्णिवंशी योद्धा, अन्य मनुष्य तथा पुत्रसहित मैं--ये सभी अस्थिर (नाशवान) हैं--ऐसा चिन्तन करो
Transliteration
kuravāḥ pāṇḍavāś caiva vṛṣṇayo 'nye ca mānavāḥ | ahaṃ ca saha putreṇa aśvāv iti cintyatām ||
Translation
కురువులు, పాండవులు, వృష్ణివంశీయులు మరియు ఇతర మనుష్యులు—నేను కూడా నా కుమారునితో పాటు, ఈ గుర్రాలు కూడా—అందరూ అనిత్యులు, నశ్వరులు; ఇలా ఆలోచించాలి.
Word by Word
कुरवःthe Kurus (Kauravas)
कुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वृष्णयःthe Vrishnis
वृष्णयः:
Karta
TypeNoun
Rootवृष्णि
FormMasculine, Nominative, Plural
अन्येother
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मानवाःmen/humans
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
पुत्रेणwith (my) son
पुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
चिन्त्यताम्let it be reflected/considered
चिन्त्यताम्:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormImperative, Passive, Third, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaK
Kurus (Kauravas)P
PāṇḍavasV
VṛṣṇisS
Sañjaya’s sonH
horsesVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes