Shloka 5
Droṇa-parva Adhyāya 58: Yudhiṣṭhira’s dawn rites, royal gifts, and the reception of Kṛṣṇa
उन्होंने प्रचुर दक्षिणाओंसे युक्त नाना प्रकारके यज्ञोंका अनुष्ठान किया था। वे पराक्रमी और बुद्धिमान् नरेश पर्याप्त धन पाकर युद्धमें सम्पूर्ण मूर्धाभिषिक्त राजाओंकी दृष्टिमें सम्माननीय वीर हो गये थे। उन्होंने इस पृथ्वीको जीतकर अनेक अश्वमेध-यज्ञ किये थे ।। निरर्गलैर्बहुफलैर्निष्ककोटिसहस्रद: । हस्त्यश्वपशुभिथरर्धान्यिर्मगैगोंडजाविभिस्तथा
nirargalair bahuphalair niṣkakoṭisahasradaḥ | hasty-aśva-paśubhiś cārdhānyair mṛgair goṇḍajāvi-bhis tathā ||
నారదుడు చెప్పెను—అతడు ప్రచుర దక్షిణలతో కూడిన నానావిధ యజ్ఞములను నిర్వహించెను. ఆ పరాక్రమశాలీ, వివేకవంతుడైన రాజు అట్టి మహాయాగముల వలన అపార ధనమును, కీర్తిని సంపాదించి, యుద్ధంలో సమస్త మూర్ధాభిషిక్త రాజుల దృష్టిలో గౌరవనీయుడయ్యెను. ఈ భూమిని జయించి అతడు అనేక అశ్వమేధ యజ్ఞములను చేయించెను. అతని దానములు నిర్బంధరహితమై, మహాఫలప్రదమై—వేల కోట్ల నిష్కములు, ఏనుగులు-గుర్రాలు, ఇతర పశువులు, విస్తార ధాన్యము, అలాగే మృగములు మరియు వన్య ఉత్పత్తులనూ దానమిచ్చెను.
नारद उवाच
Educational Q&A
Royal power is portrayed as ethically meaningful when coupled with yajña and dāna: conquest and status are not merely for domination, but are expected to culminate in public generosity, ritual responsibility, and the redistribution of wealth.
Nārada describes a mighty king’s fame and legitimacy: he performed many sacrifices with immense gifts—gold, animals, and provisions—thereby gaining honor among other crowned rulers; after subduing the earth, he conducted multiple Aśvamedha rites.