Shloka 213
Cakravyūha-saṃkalpaḥ, Saṃśaptaka-āhvānaṃ, Saubhadra-vikrīḍitam
Drona Parva, Adhyāya 32
Devanagari script
गजेनाक्षिप्य बलिना रथ: संचूर्णित: क्षितौ | कितने ही वीरोंकी भुजाएँ तलवारसहित काट गिरायी गयीं, कितनोंके कुण्डलमण्डित मस्तक धड़से अलग कर दिये गये। कहीं किसी बलवान् हाथीने रथको उठाकर फेंक दिया और वह पृथ्वीपर गिरकर चूर-चूर हो गया
Transliteration
gajenākṣipya balinā rathaḥ sañcūrṇitaḥ kṣitau |
Translation
సంజయుడు పలికెను—ఒక బలవంతమైన గజం రథాన్ని ఎత్తి విసిరివేయగా అది నేలపై పడి చూర్ణమైంది. అదే సంహారంలో అనేక వీరుల భుజాలు—ఖడ్గాలతో సహా—నరికివేయబడ్డాయి; అనేకుల కుండలాలతో అలంకరించిన శిరస్సులు ధడ నుండి వేరుచేయబడ్డాయి. మరెక్కడో మహాబలిగజం రథాన్ని ఎత్తి విసిరి, అది భూమిపై పడి ముక్కలైంది.
Word by Word
गजेनby an elephant
गजेन:
Karana
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Instrumental, Singular
आक्षिप्यhaving hurled/dragged/struck
आक्षिप्य:
TypeVerb
Rootआ-क्षिप्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
बलिनाby the strong (one)
बलिना:
Karana
TypeAdjective
Rootबलिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
रथःthe chariot
रथः:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
संचूर्णितःcrushed to pieces
संचूर्णितः:
TypeVerb
Rootसम्-चूर्णय्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
क्षितौon the ground
क्षितौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षिति
FormFeminine, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaE
elephant (gaja)C
chariot (ratha)E
earth/ground (kṣiti)S
sword (as implied by the narrative)E
earrings (kuṇḍala, as implied by the narrative)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes