Shloka 49
शरासनं शरांश्वैव गतासु: प्रमुमोच ह । शिरसस्तस्य विश्रष्टं पपात च वरांशुकम् । नालताडनविश्रष्टं पलाशं नलिनादिव,किरीट्धारी अर्जुनके द्वारा हृदय विदीर्ण कर दिये जानेपर राजा भगदत्तने प्राणशून्य हो अपने धनुष-बाण त्याग दिये। उनके सिरसे पगड़ी और पट्टीका वह सुन्दर वस्त्र खिसककर गिर गया, जैसे कमलनालके ताडनसे उसका पत्ता टूटकर गिर जाता है
sañjaya uvāca | śarāsanaṃ śarāṃś caiva gatāsuḥ pramumoca ha | śirasas tasya viśraṣṭaṃ papāta ca varāṃśukam | nālatāḍanaviśraṣṭaṃ palāśaṃ nalinād iva ||
ప్రాణం విడిచిన తరువాత అతడు ధనుస్సు, బాణాలను వదిలేశాడు. అతని తలపైని ఉత్తమ వస్త్రం సడలిపోయి పడిపోయింది—కమలకాండం దెబ్బతింటే కమల ఆకు తెగి పడినట్లుగా.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights impermanence and the leveling power of death in war: status, weapons, and adornments all fall away at life’s end. The lotus simile frames this as an inevitable collapse—suggesting that worldly supports are fragile when confronted by decisive action and fate.
Sañjaya describes a warrior who has died in battle: he drops his bow and arrows, and his fine head-cloth slips from his head and falls. The falling garment is compared to a lotus leaf dropping when the lotus-stalk is struck.