Shloka 49
द्रोणनिन्दाश्रवणं तथा सात्यकि–पार्षतविवादः
Hearing the reproach of Droṇa and the Sātyaki–Pārṣata dispute
वध्यमाना महाराज पाण्डवेन यशस्विना । सैनिका न्यपतन्नुर्व्या वातनुन्ना इव द्रुमा:,महाराज! उन यशस्वी पाण्डुकुमारके द्वारा मारे जाते हुए आपके सैनिक आँधीके उखाड़े हुए वृक्षोंके समान धड़ाधड़ पृथ्वीपर गिर रहे थे
vadhyamānā mahārāja pāṇḍavena yaśasvinā | sainikā nyapatann urvyā vātanunnā iva drumāḥ ||
మహారాజా! ఆ యశస్వి పాండవకుమారుడు సంహరిస్తుండగా మీ సైనికులు గాలికి కూలిన చెట్లలా వరుసగా నేలపై పడిపోతున్నారు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the devastating, almost natural-force-like momentum of battle: when adharma-driven conflict escalates, individual lives can be swept away en masse. Ethically, it evokes reflection on the cost of war and the fragility of embodied life, even while acknowledging the kṣatriya context of martial duty.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the king’s troops are being slain by a renowned Pāṇḍava warrior and are falling to the ground one after another, compared to trees toppled by a powerful windstorm.