Shloka 43
द्रोणनिन्दाश्रवणं तथा सात्यकि–पार्षतविवादः
Hearing the reproach of Droṇa and the Sātyaki–Pārṣata dispute
Devanagari script
द्रष्टणां प्रीतिजनन सर्वेषां तत्र भारत । गृध्रकाकबलोलूककड़्कगोमायुहर्षणम्,भारत! उस समय वहाँ मनुष्य और राक्षसमें बड़े जोरसे महान् संग्राम होने लगा, जो समस्त दर्शकोंका आनन्द बढ़ानेवाला और गीध, कौए, बगले, उल्लू, कंक तथा गीदड़ोंको हर्ष प्रदान करनेवाला था
Translation
ఓ భారతా! ఆ యుద్ధం అక్కడ ఉన్న సమస్త వీక్షకుల ఆనందాన్ని పెంచి, గద్దలు, కాకులు, కొంగలు, గుడ్లగూబలు, కంక పక్షులు మరియు నక్కలకు హర్షం కలిగించింది।
Word by Word
द्रष्टॄणाम्of the spectators/observers
द्रष्टॄणाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्रष्टृ
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रीतिजननम्producing delight
प्रीतिजननम्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीतिजनन
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sampradana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
गृध्रvulture
गृध्र:
TypeNoun
Rootगृध्र
FormMasculine, —, —
काकcrow
काक:
TypeNoun
Rootकाक
FormMasculine, —, —
बलोलूकheron (lit. 'bala-owl' as a lexical item in some recensions)
बलोलूक:
TypeNoun
Rootबलोलूक
FormMasculine, —, —
कङ्कkite/heron (kanka-bird)
कङ्क:
TypeNoun
Rootकङ्क
FormMasculine, —, —
गोमायुjackal
गोमायु:
TypeNoun
Rootगोमायु
FormMasculine, —, —
हर्षणम्causing joy/delight
हर्षणम्:
Karta
TypeAdjective
Rootहर्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes