Shloka 1

द्रोणनिन्दाश्रवणं तथा सात्यकि–पार्षतविवादः

Hearing the reproach of Droṇa and the Sātyaki–Pārṣata dispute

Devanagari script

/ अपर बक। है २ >> सप्तषष्ट्याधिेकशततमो< ध्याय: कर्णके द्वारा सहदेवकी पराजय, शल्यके द्वारा विराटके भाई शतानीकका वध और विराटकी पराजय तथा अर्जुनसे पराजित होकर अलम्बुषका पलायन संजय उवाच सहदेवमथायान्तं द्रोणप्रेप्सु विशाम्पते । कर्णो वैकर्तनो युद्धे वारयामास भारत,संजय कहते हैं--प्रजानाथ! भरतनन्दन! द्रोणाचार्यकी लक्ष्य करके आते हुए सहदेवको युद्धस्थलमें वैकर्तन कर्णने रोका

Transliteration

sañjaya uvāca | sahadevam athāyāntaṃ droṇaprepsu viśāṃpate | karṇo vaikatano yuddhe vārayāmāsa bhārata ||

Translation

సంజయుడు పలికెను—హే నరాధిపా, హే భారతవంశజా! ద్రోణుని చేరదలచి ముందుకు సాగుతున్న సహదేవుని యుద్ధభూమిలో వైకర్తన కర్ణుడు అడ్డగించాడు।

Word by Word

• संजयः: Sanjaya
• संजयः: Karta
• Type: Noun
• Root: संजय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• उवाच: Karta
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• सहदेवम्: Sahadeva
• सहदेवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सहदेव
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• आयान्तम्: coming/approaching
• Type: Verb
• Root: आ-या
• Form: Present active participle (Śatṛ), Masculine, Accusative, Singular

• द्रोणम्: Drona
• द्रोणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रोण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• प्रेप्सुः: desiring to reach/attain
• Type: Adjective
• Root: प्र-आप्
• Form: Desiderative (san) + u-participle (uṇādi/उ-प्रत्ययान्त), Masculine, Nominative, Singular

• विशाम्: of the people/subjects
• Type: Noun
• Root: विश्
• Form: Feminine, Genitive, Plural

• पते: O lord
• Type: Noun
• Root: पति
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• कर्णः: Karna
• कर्णः: Karta
• Type: Noun
• Root: कर्ण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वैकर्तनः: son of Vikartana (epithet of Karna)
• वैकर्तनः: Karta
• Type: Noun
• Root: वैकर्तन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• युद्धे: in battle
• युद्धे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युद्ध
• Form: Neuter, Locative, Singular

• वारयामास: checked/stopped/held back
• वारयामास: Karta
• Type: Verb
• Root: वृ
• Form: Periphrastic perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• भारत: O Bharata (address to Dhritarashtra)
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Dhritarashtra
• Sahadeva
• Drona
• Karna