Shloka 40
उपायैः पूर्ववधकथनम् / Strategic Justifications for Prior Eliminations
तानि नागसहस्राणि रथानामयुतानि च,उस प्रदोषकालमें अकेले द्रोणाचार्यने अपने नाराचोंद्वारा एक हजार हाथी, दस हजार रथ तथा लाखों-करोड़ों पैदल एवं घुड़सवार नष्ट कर दिये
tāni nāgasahasrāṇi rathānām ayutāni ca | tasmin pradoṣakāle kevalena droṇācāryeṇa svanārācair ekaṃ sahasraṃ hastinaḥ daśa sahasrāṇi rathāḥ lakṣakoṭyaḥ padātayaś ca aśvārūḍhāś ca vināśitāḥ ||
సంజయుడు పలికెను—ఆ ప్రదోషకాలంలో ద్రోణుడు ఒక్కడే తన తీక్ష్ణ నారాచాలతో వెయ్యి ఏనుగులను, పది వేల రథాలను, లెక్కలేనన్ని పాదాతులను మరియు అశ్వారోహులను సంహరించెను. ధర్మం ప్రతీకారము, వైరం చేత మరుగున పడినప్పుడు, యుద్ధకౌశలం కూడా భయంకర సంహారమై అపార మానవనష్టాన్ని కలిగించునని ఈ వృత్తాంతం తెలియజేయుచున్నది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the catastrophic scale of war: extraordinary personal prowess can magnify destruction, reminding the listener that when conflict is pursued beyond restraint, the ethical cost (loss of life and balance of dharma) becomes immeasurable.
Sañjaya reports that at dusk Drona, fighting single-handedly, uses his nārāca arrows to annihilate vast numbers of the opposing forces—elephants, chariots, infantry, and cavalry—emphasizing the intensity of the battle in the Droṇa Parva.