Shloka 273

उपायैः पूर्ववधकथनम् / Strategic Justifications for Prior Eliminations

Devanagari script

शातकौम्भैश्न कवचैर्भूषणैश्ल तमो5भ्यगात्‌ । राजेन्द्र! रक्तकी धाराने धरतीकी धूलको नष्ट कर दिया। सोनेके कवचों और आभूषणोंकी चमकसे अंधकार दूर हो गया

Transliteration

sañjaya uvāca | śātakaumbhaiś ca kavacair bhūṣaṇaiś ca tamo 'bhyagāt | rājendra raktakī-dhārāṇāṃ dharaṇī-dhūliṃ naṣṭaṃ cakāra | suvarṇa-kavacānāṃ bhūṣaṇānāṃ ca prabhayā andhakāraḥ dūrībhūtaḥ |

Translation

సంజయుడు పలికెను—రాజేంద్రా! బంగారు కవచాలు, ఆభరణాల కాంతితో అక్కడి చీకటి తొలగిపోయింది. రక్తధారలతో మసకబారిన భూమి ధూళి నెమ్మదిగా తుడిచినట్లై, స్వర్ణ కవచ-భూషణాల ప్రకాశంతో యుద్ధభూమి గాఢాంధకారం తగ్గిపోయింది.

Word by Word

• शातकौम्भैः: with golden (made of gold)
• शातकौम्भैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: शातकौम्भ
• Form: Neuter, Instrumental, Plural

• कवचैः: with armours
• कवचैः: Karana
• Type: Noun
• Root: कवच
• Form: Neuter, Instrumental, Plural

• भूषणैः: with ornaments
• भूषणैः: Karana
• Type: Noun
• Root: भूषण
• Form: Neuter, Instrumental, Plural

• तमः: darkness
• तमः: Karta
• Type: Noun
• Root: तमस्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• अभ्यगात्: went away / departed
• Type: Verb
• Root: अभि-गम्
• Form: Aorist (Luṅ), 3rd, Singular

• राजेन्द्र: O king of kings
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Dhritarashtra (addressed as rājendra)
• golden armor (śātakaumbha-kavaca)
• ornaments (bhūṣaṇa)
• earth/ground (dharaṇī)
• dust (dhūli)
• blood-streams (rakta-dhārā)