Shloka 65
अलंबलवधः (Alaṃbala-vadhaḥ) / The Slaying of Alaṃbala and the Advance toward Karṇa
Devanagari script
चकार विरथं कर्ण तव पुत्रस्य पश्यत: । नरश्रेष्ठी इसके बाद सात्यकिने तीखे बाणोंद्वारा कर्णके चारों श्वेत घोड़ोंको मार डाला और उसके ध्वजको काटकर रथके सैकड़ों टुकड़े करके आपके पुत्रके देखते-देखते कर्णको रथहीन कर दिया ।। ६४ $ ।। ततो विमनसो राजंस्तावकास्ते महारथा:
Translation
నీ కుమారుడు చూస్తుండగానే సాత్యకి తన తీక్ష్ణ బాణాలతో కర్ణుని నాలుగు తెల్ల గుర్రాలను సంహరించి, ధ్వజాన్ని కోసి, రథాన్ని వందల ముక్కలుగా చీల్చి కర్ణుని రథహీనుడిని చేశాడు।
Word by Word
चकारmade, did
चकार:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (करोति)
Formलिट् (परस्मैपद, परोक्षभूत/परफेक्ट), 3, singular
विरथम्chariotless
विरथम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविरथ (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
तवyour
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Form—, genitive, singular
पुत्रस्यof (your) son
पुत्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formmasculine, genitive, singular
पश्यतःwhile (he) was watching / in the presence of (him) watching
पश्यतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्यत् (√दृश्) (प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त, present active participle), masculine/neuter, genitive, singular
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formtrue
विमनसःdejected, dispirited
विमनसः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमनस् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
तावकाःyour (men), belonging to you
तावकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootतावक (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
तेthose, they
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes