Shloka 48

अलंबलवधः (Alaṃbala-vadhaḥ) / The Slaying of Alaṃbala and the Advance toward Karṇa

Devanagari script

हयोगग्रैर्महावेगैहेंमभाण्डवि भूषितै: । युक्त समारुह्मु च तं विमानप्रतिमं रथम्‌

Transliteration

hayograiḥ mahāvegaiḥ hemabhāṇḍa-vibhūṣitaiḥ | yuktaṃ samāruhya ca taṃ vimāna-pratimaṃ ratham ||

Translation

సంజయుడు పలికెను—అగ్రశ్రేణి, మహావేగశాలైన అశ్వాలను స్వర్ణోపకరణాలతో అలంకరించి రథానికి జోడించి, వారు విమానసమానమైన ఆ రథాన్ని అధిరోహించి తదుపరి యుద్ధోద్యమానికి సిద్ధమయ్యారు।

Word by Word

• हय-योग्यैः: with horses fit (for yoking)
• हय-योग्यैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: हययोग्य
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• महावेगैः: with great speed
• महावेगैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: महावेग
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• हेम-भाण्डैः: with golden trappings/ornaments
• हेम-भाण्डैः: Karana
• Type: Noun
• Root: हेमभाण्ड
• Form: Neuter, Instrumental, Plural

• विभूषितैः: adorned
• विभूषितैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: विभूषित
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• युक्तम्: yoked, harnessed
• युक्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: युक्त
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• समारुह्मुḥ: they mounted/ascended
• समारुह्मुḥ: Karta
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-रुह्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• तम्: that
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• विमान-प्रतिमम्: like an aerial car (vimāna-like)
• विमान-प्रतिमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विमानप्रतिम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• ratha (chariot)
• hayāḥ (horses)
• hema-bhāṇḍa (golden trappings)
• vimāna (celestial aerial car, as a simile)