Shloka 2
धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः
Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation
Devanagari script
प्रहरिष्यन् हृतो बाहुरदृश्येन किरीटिना । वेगेन न्न्यपतद् भूमौ पठ्चास्य इव पन्नग:,प्रहार करनेके लिये उद्यत हुई वह भुजा अलक्ष्य अर्जुनके बाणसे कटकर पाँच मुखवाले सर्पकी भाँति बड़े वेगसे पृथ्वीपर गिर पड़ी
Transliteration
praharīṣyan hṛto bāhur adṛśyena kirīṭinā | vegena nyapatad bhūmau pañcāsya iva pannagaḥ ||
Translation
ప్రహరించుటకు ఎత్తబడిన ఆ భుజము, అదృశ్యసమానమైన కిరీటధారి అర్జునుని బాణముచే ఛేదింపబడి, పంచఫణ సర్పమువలె మహావేగముతో భూమిపై పడిపోయెను.
Word by Word
प्रहरिष्यन्about to strike / intending to strike
प्रहरिष्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-हृ (धातु) / प्रहरिष्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (वर्तमाने भविष्यत्सन्निकर्षे/भविष्यत्काले प्रयुक्तः), पुं, प्रथमा, एकवचन
हृतःcut off / taken away
हृतः:
Karta
TypeVerb
Rootहृ (धातु) / हृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि), पुं, प्रथमा, एकवचन
बाहुःarm
बाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अदृश्येनby the unseen / invisible
अदृश्येन:
Karana
TypeAdjective
Rootअदृश्य (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
किरीटिनाby the diademed one (Arjuna)
किरीटिना:
Karana
TypeNoun
Rootकिरीटिन् (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
वेगेनwith speed / force
वेगेन:
Karana
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
न्यपतत्fell down
न्यपतत्:
TypeVerb
Rootनि-पत् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, सप्तमी, एकवचन
पञ्चास्यःfive-mouthed
पञ्चास्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootपञ्चास्य (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
इवlike / as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पन्नगःserpent
पन्नगः:
Karta
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
Arjuna (Kirīṭin)S
severed arm (bāhu)A
arrow (implied instrument of severing)E
earth/ground (bhūmi)S
serpent (pannaga)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes