Shloka 266

Adhyāya 140: Rātriyuddhe Droṇa-prāpti-prayatnaḥ

Night engagement and the attempt to reach Droṇa

Devanagari script

आसीद्‌ भीमसहायस्य रौद्रमाधिरथेर्गतम्‌ । जैसे वायुकी सहायता पाकर सूखे वनमें तथा घास-फूँसमें अग्निकी गति बढ़ जाती है, उसी प्रकार उस महायुद्धमें भीमसेनके साथ सूतपुत्र कर्णकी भयंकर गति बढ़ गयी थी

Transliteration

sañjaya uvāca | āsīd bhīmasahāyasya raudram ādhirather gatam |

Translation

సంజయుడు అన్నాడు—భీమసేనుని సహాయం పొందిన ఆ మహారథుని రౌద్ర గమనం మరింత పెరిగింది. గాలి తోడైతే ఎండిన అడవిలో, గడ్డి-చెత్తలో అగ్ని వేగంగా వ్యాపించినట్లే, ఆ మహాయుద్ధంలో భీమునితో కలిసి సూతపుత్రుడు కర్ణుని భయంకర దాడి-వేగం పెరిగింది.

Word by Word

• आसीत्: was
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ् (imperfect), 3, singular, parasmaipada

• भीम-सहायस्य: of (him) having Bhima as helper
• भीम-सहायस्य: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: भीमसहाय (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, genitive, singular

• रौद्रम्: terrible, fierce
• Type: Adjective
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: neuter, nominative, singular

• आधिरथेः: of the son of a charioteer (Karna)
• आधिरथेः: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: आधिरथि (प्रातिपदिक)
• Form: masculine, genitive, singular

• गतम्: gone; movement, course (as a noun-like participle)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त)
• Form: क्त (past passive participle), neuter, nominative, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīma (Bhīmasena)
• Karṇa (Ādhiratha, Sūtaputra)
• wind (vāyu)
• fire (agni)
• dry forest
• grass and straw