Shloka 29

कर्ण-पाण्डव-संमर्दः — Karṇa and Arjuna’s Intensified Engagement

Devanagari script

अश्वानृक्षसवर्णाश्व हंसवर्णर्हयोत्तमै: | व्यामिश्रयद्‌ रणे कर्ण: पाण्डवं छादयन्‌ शरै:,उस रणक्षेत्रमें पाण्डुनन्दन भीमको अपने बाणोंसे आच्छादित करते हुए कर्णने रीछके समान रंगवाले अपने काले घोड़ोंको भीमसेनके हंस-सदृश श्वेतवर्णवाले उत्तम घोड़ोंके साथ मिला दिया

Transliteration

sañjaya uvāca |

aśvān ṛkṣa-savarṇāśva haṃsa-varṇair hayottamaiḥ |

vyāmiśrayad raṇe karṇaḥ pāṇḍavaṃ chādayañ śaraiḥ ||

Translation

యుద్ధంలో కర్ణుడు బాణవర్షంతో పాండునందనుడు భీముని కప్పుతూ, ఎలుగుబంటి వర్ణమున్న తన నల్ల గుర్రాలను భీముని హంసవర్ణమైన శ్రేష్ఠ శ్వేత గుర్రాలతో కలిపి ఢీకొట్టించాడు।

Word by Word

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अश्व
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• ऋक्ष-स-वर्ण-अश्वान्: horses of bear-like color
• ऋक्ष-स-वर्ण-अश्वान्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋक्षसवर्णाश्व
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• हंस-वर्ण-हय-उत्तमैः: with the best horses of swan-like color (white)
• हंस-वर्ण-हय-उत्तमैः: Karana
• Type: Noun
• Root: हंसवर्णहयोत्तम
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• व्यामिश्रयत्: mixed, intermingled
• व्यामिश्रयत्: Karta
• Type: Verb
• Root: वि + मिश्र (धातु: मिश्र)
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Neuter, Locative, Singular

• कर्णः: Karna
• कर्णः: Karta
• Type: Noun
• Root: कर्ण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पाण्डवम्: the Pandava (Bhima)
• पाण्डवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• छादयन्: covering, enveloping
• छादयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: छाद्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• शरैः: with arrows
• शरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Karṇa
• Bhīma (Pāṇḍava, Bhīmasena)
• horses
• arrows
• battlefield (raṇa)