Shloka 51
दुर्योधन-कर्ण-संवादः
Duryodhana–Karna Dialogue on Vyūha-bheda and Daiva
प्रताप्पमाना: सूर्येण हन््यमाना श्व॒ सायकै: । अन्यपद्यन्त पञज्चालास्तदा संत्रस्तचेतस:,भरतनन्दन! उस समय ऊपरसे तो सूर्य तपा रहे थे और रणभूमिमें द्रोणाचार्यके सायकोंकी मार पड़ रही थी। उस अवस्थामें पांचाल वीर मन-ही-मन अत्यन्त भयभीत एवं व्याकुल हो उठे
sañjaya uvāca | pratāpyamānāḥ sūryeṇa hanyamānāś ca sāyakaiḥ | anyapadyanta pañcālāstadā saṃtrastacetasaḥ ||
భరతనందనా! పై నుంచి సూర్యుడు మండిపోతుండగా, యుద్ధభూమిలో ద్రోణుని బాణవర్షం పడుతుండింది; అప్పుడు పాంచాల వీరుల మనస్సులు భయంతో సంత్రస్తమై కలవరపడ్డాయి.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the fragility of human resolve under compounded pressures: environmental hardship (the blazing sun) and sustained violence (arrow volleys) can overwhelm even trained warriors. Ethically, it points to the reality that fear and mental collapse are part of war’s cost, not merely physical injury.
Sañjaya reports that the Pāñcāla fighters, under intense heat and heavy arrow-fire, become mentally shaken and confused on the battlefield, indicating a moment of faltering morale amid the fighting in Droṇa Parva.