Shloka 233
Adhyāya 113: Karṇa–Bhīma Śaravarṣa and the Battlefield Aftermath (कर्णभीमशरवर्षः)
Devanagari script
पृष्ठतो नोत्सहे कर्तु त्वां वा त्यक्तुं महीपते । “अर्जुन मुझे भी बुद्धिमान् द्रोणाचार्यका सामना करनेमें समर्थ योद्धा मानते हैं। महीपते! मैं अपने आचार्यकी इस सम्भावनाको तथा उनके उस आदेशको न तो पीछे ढकेल सकता हूँ और न आपको ही त्याग सकता हूँ
Transliteration
pṛṣṭhato notsahe kartuṁ tvāṁ vā tyaktuṁ mahīpate |
Translation
సంజయుడు అన్నాడు—మహీపతీ! వెనుకనుండి దాడి చేయడానికి నాకు ధైర్యం లేదు; మిమ్మల్ని విడిచిపెట్టడానికీ నేను సమర్థుడను కాను. అధర్మకార్యాన్ని ఆపే ధర్మమర్యాదను నేను విసర్జించలేను; యుద్ధంలో నా స్వామి పట్ల ఉన్న విధేయతను కూడా త్యజించలేను.
Word by Word
पृष्ठतःfrom behind; backwards
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
Formनिषेध-अव्यय
उत्सहेI am able / I dare
उत्सहे:
TypeVerb
Rootउत्सह् (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-अन्त (अव्यय-रूप), infinitive
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (प्रयोगतः), द्वितीया, एकवचन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
त्यक्तुम्to abandon
त्यक्तुम्:
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formतुमुन्-अन्त (अव्यय-रूप), infinitive
महीपतेO lord of the earth (king)
महीपते:
Sampradana
TypeNoun
Rootमहीपतिः (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dhṛtarāṣṭra (mahīpati, implied addressee)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes