Shloka 243
कर्णभीमसेनयुद्धम् | Karṇa–Bhīmasena Engagement
Chapter 111
मर्त्यधर्ममनुप्राप्त: कर्तव्यं नानवपद्यत | विजयसे उल्लसित होनेवाले पाण्डवोंद्वारा समरभूमिमें विद्ध होकर मर्त्यधर्मको प्राप्त हुए अलम्बुषसे कुछ भी करते न बना
martyadharmam anuprāptaḥ kartavyaṃ nānavapadyata | vijayase ullasita-honevāle pāṇḍavon-dvārā samarabhūmau viddhaḥ martyadharmaṃ prāptaḥ alambuṣaḥ kimbhid api kartuṃ na babhūva ||
సంజయుడు పలికెను—మర్త్యధర్మాన్ని పొందిన అలంబుషుడు ఇక కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించలేకపోయాడు। విజయోత్సాహంతో ఉన్న పాండవులు సమరభూమిలో అతనిని బాణాలతో గాయపరచగా, అతడు మానవుల గతి పొందీ, మరేమీ చేయలేని స్థితిలో పడిపోయాడు।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even formidable warriors are bound by martyadharma—mortality. In war, power and intent collapse when life is cut off; thus duty and agency depend on the fragile condition of embodied existence.
Sañjaya reports that Alambuṣa, struck down on the battlefield by the victorious and jubilant Pāṇḍavas, reaches the mortal end-state and becomes incapable of further action.