Adhyaya 106
भीमसेन–कर्णयुद्धवर्णनम् (Description of the Bhīmasena–Karṇa Engagement)
Upa-parva: Karna–Bhīmasena Yuddha (Arjuna-rathopānta-saṃvāda / battlefield report unit)
Dhṛtarāṣṭra opens with a sequence of tightly framed questions: how Karṇa and Bhīma met near Arjuna’s chariot, how Karṇa re-engaged despite prior defeat, and how each overcame earlier hostilities and reputational constraints (including remembrance of past enmity and Kuntī-related considerations). Sañjaya reports that Bhīma, intending to move toward Kṛṣṇa and Arjuna’s position, is intercepted by Karṇa, who showers him with arrows and issues a challenge. Bhīma, unwilling to tolerate the provocation, turns and engages, exchanging dense volleys. The duel is narrated through tactical motifs: arrow-rain imagery, cutting and counter-cutting of missiles, and the visible effect on armor and chariot. Bhīma’s aggression intensifies; he wounds Karṇa, targets the chariot system, severs Karṇa’s bow, and strikes down horses and charioteer. Karṇa, sustaining significant impairment and deprived of key equipment, withdraws toward another chariot, ending the encounter in a temporary tactical displacement rather than a final resolution.
Chapter Arc: संजय धृतराष्ट्र को बताता है कि अर्जुन अकेले ही कौरवों के सुवर्ण-विभूषित महारथियों के घोर व्यूह में घुसकर दिशाओं को ज्वाला-सा प्रकाशित करते हुए शत्रु-समूह से भिड़ गया। → भेरी-झर्झरि-आनक के निनाद से रणभूमि थर्राती है; शल्य, भूरिश्रवा, द्रौणि (अश्वत्थामा), कृप, जयद्रथ आदि एक साथ पार्थ पर बाण-वर्षा करते हैं—रुक्म-पुङ्ख, दुष्प्रेक्ष्य शर आकाश को ढँक देते हैं। → कृष्ण के पांचजन्य की गर्जना समस्त शब्दों को दबाकर रोदसी भर देती है; उसी आवेश में अर्जुन हँसते हुए पाणि-लाघव दिखाता है, शल्य के धनुष को मुष्टि-देश से काट देता है और अनेक महारथियों को एक साथ प्रतिविद्ध कर रण की धुरी पलट देता है। → अर्जुन क्रमशः कर्ण, वृषसेन, शल्य, द्रौणि, कृप, जयद्रथ आदि पर तीव्र प्रत्याघात करता है—किसी का धनुष कटता है, किसी का रथ-बल क्षीण होता है; कौरव-पक्ष की संयुक्त बाण-वृष्टि क्षणिक होकर भी निर्णायक दबाव नहीं बना पाती। → अर्जुन के प्रहारों से कौरव-महारथी क्षुब्ध होकर पुनः संगठित होते हैं—अगला क्षण यह संकेत देता है कि वे और अधिक क्रूर समवेत आक्रमण की तैयारी करेंगे।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ५० श्लोक हैं) अपन क्ा बा 2 चतुर्राधिकशततमो< ध्याय: अर्जुनका कौरव महारथियोंके साथ घोर युद्ध संजय उवाच तावका हि समीक्ष्यैवं वृष्ण्यन्धककुरूत्तमौ । प्रागत्वरन् जिघांसन्तस्तथैव विजय: परान्
సంజయుడు పలికెను—రాజా! ఈ విధంగా వృష్ణి-అంధక వంశములలో శ్రేష్ఠుడైన శ్రీకృష్ణుని, కురువంశరత్నమైన అర్జునుని ముందర చూచి, మీ సైనికులు వారిని సంహరించాలనే కోరికతో తొందరపడి ముందుకు దూకిరి. అలాగే అర్జునుడూ శత్రువధాభిలాషతో వేగంగా ముందుకు సాగెను।
Verse 2
सुवर्णचित्रैवैयाप्रै: स्वनवद्धिर्महारथै: । दीपयन्तो दिश: सर्वा ज्वलद्धिरिव पावकै:
సువర్ణచిత్రాలతో అలంకరింపబడిన, వేగవంతమైన, గంభీర ధ్వనితో మ్రోగే మహారథాలపై అధిరోహించిన కౌరవ వీరులు, జ్వలించే అగ్నులవలె ప్రకాశిస్తూ సమస్త దిశలను దీప్తిమంతం చేసిరి।
Verse 3
रुक्मपुड्खैश्न दुष्प्रेक्ष्यै: कार्मुकैः पृथिवीपते । कूजद्धिरतुलान् नादान् कोपितैस्तुरगैरिव
హే భూపతీ! వారు బంగారు పింఛాలతో కూడిన దుర్దర్శ బాణాలతో, కోపంతో ఉప్పొంగిన అశ్వాలవలె అతుల టంకారధ్వని చేసే ధనుస్సులతో సమస్త దిశలలో కాంతిని చిమ్ముతున్నారు.
Verse 4
भूरिश्रवा: शल: कर्णो वृषसेनो जयद्रथ: । कृपश्च मद्रराजश्च द्रौणिश्व रथिनां वर:
భూరిశ్రవ, శల, కర్ణ, వృషసేన, జయద్రథ, కృపాచార్య, మద్రరాజ శల్య, మరియు రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణపుత్ర అశ్వత్థామ—ఈ ఎనిమిది మహారథులు అక్కడ ప్రధాన వీరులుగా ప్రకాశించారు.
Verse 5
ते पिबन्त इवाकाशमणश्लैरष्टी महारथा: । व्यराजयन् दश दिशो वैयाप्रैहेंमचन्द्रकै:
ఆ ఎనిమిది మహారథులు తమ వేగంతో లేచిన ధూళితో ఆకాశాన్ని త్రాగుతున్నట్లుగా కనిపించారు; వ్యాఘ్రచర్మంతో ఆవృతులై, స్వర్ణమయ చంద్రచిహ్నాలతో అలంకృతులై, వారు పది దిశలను ప్రకాశింపజేశారు.
Verse 6
ते दंशिता: सुसंरब्धा रथैमेंघौघनि:स्वनै: । समावृण्वन् दश दिश: पार्थस्य निशितै: शरै:
కవచధారులై, తీవ్ర కోపంతో ఉప్పొంగిన ఆ వీరులు, మేఘసమూహంలా గంభీరంగా గర్జించే రథాలతోను, పదునైన బాణాలతోను, పార్థుడు (అర్జునుడు) చుట్టూ పది దిశలను కప్పివేశారు.
Verse 7
कौलूतका हयाश्रित्रा वहन्तस्तान् महारथान् | व्यशोभन्त तदा शीघ्रा दीपयन्तो दिशो दश
కౌలూత దేశానికి చెందిన విచిత్రవర్ణ, వేగవంతమైన అశ్వాలు ఆ మహారథులను మోసుకుంటూ, ఆ సమయంలో పది దిశలను వెలిగిస్తున్నట్లుగా అత్యంత శోభించాయి.
Verse 8
आजानेयैर्महावेगैर्नानादेशसमुत्थितै: । पर्वतीयैर्नदीजैश्न सैन्धवैश्व हयोत्तमै:
సంజయుడు పలికెను—ఓ రాజా! అనేక దేశాలలో పుట్టిన మహావేగశాలులైన ఆజానేయ, పర్వతజ, నదీజ, సింధుదేశీయ ఉత్తమ అశ్వాలతో యుక్తులై, నీ కుమారుని రక్షించుటకు ఉత్సుకులైన కౌరవ శ్రేష్ఠ యోధులు అన్ని వైపుల నుండీ వేగంగా అర్జునుని రథంపై దూకిరి।
Verse 9
कुरुयोधवरा राजंस्तव पुत्र परीप्सव: । धनंजयरथं शीघ्र सर्वतः समुपाद्रवन्
సంజయుడు పలికెను—ఓ రాజా! నీ కుమారుని రక్షించుటకు తపనపడిన కురు శ్రేష్ఠ యోధులు అన్ని వైపుల నుండీ వేగంగా ధనంజయుని (అర్జునుని) రథంపై దాడి చేసిరి।
Verse 10
ते प्रगृहा महाशड्खान् दश्मु: पुरुषसत्तमा: । पूरयन्तो दिवं राजन् पृथिवीं च ससागराम्,नरेश्वर! उन पुरुषप्रवर योद्धाओंने समुद्रसहित पृथ्वी और आकाशको शब्दोंसे व्याप्त करते हुए बड़े-बड़े शंख लेकर बजाये
సంజయుడు పలికెను—ఓ నరేశ్వరా! ఆ పురుషశ్రేష్ఠ యోధులు మహాశంఖాలను పట్టుకొని ఊదిరి; వారి నాదం సముద్రసహిత భూమిని, ఆకాశాన్ని నింపెను।
Verse 11
तथैव दध्मतु: शड्खौ वासुदेवधनंजयौ । प्रवरी सर्वदेवानां सर्वशड्खवरी भुवि,इसी प्रकार सम्पूर्ण देवताओंमें श्रेष्ठ श्रीकृष्ण और अर्जुन भूतलके समस्त शंखोंमें उत्तम अपने दिव्य शंख बजाने लगे
సంజయుడు పలికెను—అదేవిధంగా వాసుదేవుడు (శ్రీకృష్ణుడు) మరియు ధనంజయుడు (అర్జునుడు)—సర్వదేవతలలో శ్రేష్ఠులు, భూమిపై సర్వశంఖాలలో ఉత్తమ శంఖధారులు—తమ శంఖాలను ఊదిరి।
Verse 12
देवदत्तं च कौन्तेय: पाउ्चजन्यं च केशव: । शब्दस्तु देवदत्तस्य धनंजयसमीरित:
సంజయుడు పలికెను—కౌంతేయుడు అర్జునుడు ‘దేవదత్త’ అనే శంఖాన్ని ఊదెను; కేశవుడు (శ్రీకృష్ణుడు) ‘పాంచజన్య’ శంఖాన్ని ఊదెను; ధనంజయుడు ఊదిన దేవదత్త శబ్దం దూరదూరాల వరకు మార్మోగెను।
Verse 13
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिशश्वैव समावृणोत् । कुन्तीकुमार अर्जुनने देवदत्त नामक शंख बजाया और श्रीकृष्णने पांचजन्य। धनंजयके बजाये हुए देवदत्तका शब्द पृथ्वी, आकाश तथा सम्पूर्ण दिशाओंमें व्याप्त हो गया ।।
సంజయుడు పలికెను—ధనంజయ అర్జునుడు ఊదిన దేవదత్త శంఖధ్వని భూమి, ఆకాశము మరియు సమస్త దిక్కులను ఆవరించింది. అలాగే వాసుదేవుడు (శ్రీకృష్ణుడు) ఊదిన పాంచజన్యమూ నలుదిక్కులా మార్మోగింది.
Verse 14
तस्मिंस्तथा वर्तमाने दारुणे नादसंकुले
సంజయుడు పలికెను—అలా ఆ భయంకర స్థితి కొనసాగుతుండగా, చుట్టూ ఘోర నాదకోలాహలం నిండగా—
Verse 15
भीरूणां त्रासजनने शूराणां हर्षवर्धने । प्रवादितासु भेरीषु झर्झरिष्वानकेषु च
సంజయుడు పలికెను—భేరీలు మోగగా, వాటితో పాటు ఝర్ఝరీలు, ఆనక యుద్ధవాద్యాలు కూడా ధ్వనించగా, ఆ గర్జన భీరువులకు భయాన్ని కలిగించింది; శూరులకు హర్షాన్ని, ఉత్సాహాన్ని పెంచింది.
Verse 16
मृदज्भेष्वपि राजेन्द्र वाद्यमानेष्वनेकश: । महारथा: समाख्याता दुर्योधनहितैषिण:
సంజయుడు పలికెను—ఓ రాజేంద్రా! మృదంగాలు మొదలైన వాద్యాలు అనేక విధాలుగా పదేపదే మోగుతుండగా, దుర్యోధన హితాన్ని కోరే ఆ మహారథుల పేర్లు కూడా ప్రకటించబడుతున్నాయి.
Verse 17
अमृष्यमाणास्तं शब्दं क्रुद्धा: परमधन्विन: । नानादेश्या महीपाला: स्वसैन्यपरिरक्षिण:
సంజయుడు పలికెను—ఆ శబ్దాన్ని సహించలేక అనేక దేశాల రాజులు—అత్యుత్తమ ధనుర్ధరులు—కోపంతో రగిలిపోయి, తమ తమ సేనలను కాపాడుటకు సిద్ధమయ్యారు.
Verse 18
अमर्षिता महाशड्खान् द्मुर्वीरा महारथा: । कृते प्रतिकरिष्यन्त: केशवस्यार्जुनस्य च
అమర్షంతో ఉవ్విళ్లూరిన ఆ వీర మహారథులు మహాశంఖాలను పూరించారు; కేశవునికీ అర్జునునికీ ప్రతికారము చేయుదామని సంకల్పించారు.
Verse 19
राजेन्द्र! इस प्रकार जब वहाँ भयंकर शब्द व्याप्त हो गया
రాజా! శంఖనాదం వ్యాపించడంతో నీ సైన్యం అస్వస్థంగా కనిపించింది; రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు అన్నీ కలవరపడ్డాయి, సమస్త దళం చలించిపోయింది.
Verse 20
तत् प्रविद्धमिवाकाशं शूरै: शडुखविनादितम् | बभूव भूशमुद्विग्नं निर्धातिरिव नादितम्,शूरवीरोंने शंखध्वनिसे आकाशको विद्ध-सा कर डाला। वह वज्रकी गड़गड़ाहटसे व्याप्त-सा होकर अत्यन्त उद्वेशजनक हो गया
శూరుల శంఖనాదంతో ఆకాశం చీలినట్లైంది; వజ్రగర్జనవలె ప్రతిధ్వనించిన ఆ నాదంతో భూమి కూడా తీవ్రంగా కలవరపడింది.
Verse 21
स शब्द:सुमहान् राजन् दिश: सर्वा व्यनादयत् । त्रासयामास तत् सैन्यं युगान्त इव सम्भूत:,राजन! प्रलयकालके समान सब ओर फैला हुआ वह महान् शब्द सम्पूर्ण दिशाओंको प्रतिध्वनित करने और आपकी सेनाको डराने लगा
రాజా! ఆ మహాశబ్దం అన్ని దిక్కులలో ప్రతిధ్వనించింది; యుగాంతనాదంలా ఉద్భవించి ఆ సైన్యాన్ని భయభ్రాంతులకు గురిచేసింది.
Verse 22
ततो दुर्योधनो5ष्टौ च राजानस्ते महारथा: । जयद्रथस्य रक्षार्थ पाण्डवं पर्यवारयन्,तदनन्तर दुर्योधन तथा आठ महारथी नरेशोंने जयद्रथकी रक्षाके लिये अर्जुनको घेर लिया
అనంతరం దుర్యోధనుడు మరియు ఆ ఎనిమిది రాజ మహారథులు జయద్రథుని రక్షణార్థం పాండవుడైన (అర్జునుని) చుట్టుముట్టారు.
Verse 23
ततो द्रौणिस्त्रिसप्तत्या वासुदेवमताडयत् । अर्जुन च त्रिभिर्भल्लैर्ध्वजमश्वांश्व पडचभि:
అప్పుడు ద్రోణపుత్రుడు అశ్వత్థామ వాసుదేవుడు (శ్రీకృష్ణుడు) పై డెబ్బైమూడు బాణాలు సంధించాడు. మూడు పదునైన భల్లబాణాలతో అర్జునుని గాయపరిచి, మరి ఐదు బాణాలతో అతని ధ్వజాన్ని మరియు గుర్రాలను దెబ్బతీశాడు.
Verse 24
तमर्जुन: पृषत्कानां शतै: षड़भिरताडयत् । अत्यर्थमिव संक्रुद्धः प्रतिविद्धे जनार्दने,श्रीकृष्णके घायल हो जानेपर अर्जुन अत्यन्त कुपित हो उठे। उन्होंने छः सौ बाणोंद्वारा अश्वत्थामाको क्षत-विक्षत कर दिया
జనార్దనుడు (శ్రీకృష్ణుడు) బాణంతో తాకబడగానే అర్జునుడు అత్యంత కోపంతో రగిలిపోయి, ఆగ్రహంతో నిండినవాడిలా అశ్వత్థాముని ఆరు వందల బాణాలతో తాడించి చీల్చివేశాడు.
Verse 25
कर्ण च दशभिर्विद्ध्वा वृषसेनं त्रिभिस्तथा । शल्यस्य सशरं चापं मुष्टी चिच्छेद वीर्यवान्
వీరుడైన అర్జునుడు కర్ణుని పది బాణాలతో, వృషసేనుని మూడు బాణాలతో గాయపరిచాడు. తరువాత బాణం ఎక్కిన రాజు శల్యుని ధనుస్సును ముష్టి పట్టే చోటే కోసివేశాడు.
Verse 26
गृहीत्वा धनुरन्यत् तु शल्यो विव्याध पाण्डवम् । भूरिश्रवास्त्रिभिबाणिहेमपुड्खै: शिलाशितै:
అప్పుడు శల్యుడు మరో ధనుస్సు పట్టుకొని పాండవుడైన అర్జునుని బాణాలతో గుచ్చాడు. భూరిశ్రవుడు కూడా రాతిపై పదును పెట్టిన బంగారు రెక్కలున్న మూడు బాణాలతో అతనిని గాయపరిచాడు.
Verse 27
कर्णो द्वात्रिंशता चैव वृषसेनश्व सप्तभि: । जयद्रथस्त्रिसप्तत्या कृपश्च दशभि: शरै:
కర్ణుడు ముప్పై రెండు బాణాలతో, వృషసేనుడు ఏడు బాణాలతో, జయద్రథుడు డెబ్బైమూడు బాణాలతో, కృపుడు పది బాణాలతో గాయపడ్డారు.
Verse 28
तत: शराणां षष्ट्या तु द्रौणि: पार्थमवाकिरत्
అప్పుడు ద్రోణపుత్రుడు అశ్వత్థామ అరవై బాణాల వర్షంతో పార్థుడు (అర్జునుడు) పై బాణవర్షం కురిపించాడు।
Verse 29
प्रहसंस्तु नरव्याप्र: श्वेताश्वः कृष्णसारथि:
అప్పుడు చిరునవ్వుతో నరవ్యాఘ్రుడైన అర్జునుడు—శ్వేతాశ్వారూఢుడు, శ్రీకృష్ణుడు సారథిగా ఉన్నవాడు—యుద్ధభూమిలో ముందుకు సాగాడు।
Verse 30
कर्ण द्वादशभिवविंद्ध्या वृषसेनं त्रिभि: शरै:
అవింధ్యుడు కర్ణుడిని పన్నెండు బాణాలతో, వృషసేనుడిని మూడు బాణాలతో గాయపరిచాడు।
Verse 31
सौमदत्तिं त्रिभिविंद्ध्वा शल्यं च दशभि: शरै:
సౌమదత్తిని మూడు బాణాలతో గుచ్చి, శల్యుడిని కూడా పది బాణాలతో గాయపరిచాడు।
Verse 32
शितैरग्निशिखाकारैद्रौणिं विव्याध चाष्टभि: । इसके बाद भूरिश्रवाको तीन और शल्यको दस बाणोंसे बींधकर अग्निकी ज्वालाके समान आकारवाले आठ तीखे बाणोंद्वारा अश्वत्थामाको घायल कर दिया ।।
తర్వాత అగ్నిశిఖల వంటి ఆకారమున్న ఎనిమిది పదునైన బాణాలతో ద్రోణపుత్రుడు అశ్వత్థామను కూడా గుచ్చి గాయపరిచాడు।
Verse 33
भूरिश्रवास्तु संक्रुद्ध: प्रतोद॑ चिच्छिदे हरे:,भूरिश्रवाने कुपित होकर श्रीकृष्णका चाबुक काट डाला और अर्जुनको तिहत्तर बाणोंसे गहरी चोट पहुँचायी
సంజయుడు పలికెను—క్రోధావేశంతో భూరిశ్రవుడు హరి (శ్రీకృష్ణుడు) యొక్క చాబుకాన్ని కోసివేసి, అనంతరం డెబ్బైమూడు బాణాలతో అర్జునుని తీవ్రంగా గాయపరిచెను।
Verse 34
अर्जुन च त्रिसप्तत्या बाणानामाजघान ह,भूरिश्रवाने कुपित होकर श्रीकृष्णका चाबुक काट डाला और अर्जुनको तिहत्तर बाणोंसे गहरी चोट पहुँचायी
సంజయుడు పలికెను—క్రోధంతో భూరిశ్రవుడు శ్రీకృష్ణుని చాబుకాన్ని కోసివేసి, తర్వత డెబ్బైమూడు బాణాలతో అర్జునునిపై ఘోరంగా ప్రహరించెను।
Verse 35
तत: शरशतैस्ती4्णैस्तानरीन् श्वेतवाहन: । प्रत्यषेधद् द्रुतं क्रुद्धो महावातो घनानिव
సంజయుడు పలికెను—అనంతరం శ్వేతవాహనుడైన అర్జునుడు క్రోధించి, వందల కొద్దీ పదునైన బాణాలతో ఆ శత్రువులను వెంటనే అడ్డగించాడు; ఘనమైన మేఘాలను మహావాయువు చీల్చి తరిమివేసినట్లుగా।
Verse 103
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत जयद्रथवधपर्वमें दुर्योधन-पराजयविषयक एक सौ तीनवाँ अध्याय पूरा हुआ
ఇట్లు శ్రీమహాభారత ద్రోణపర్వాంతర్గత జయద్రథవధపర్వములో దుర్యోధన-పరాజయవిషయక నూటమూడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।
Verse 104
इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि संकुलयुद्धे चतुरधिकशततमो<ध्याय:
ఇతి శ్రీమహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి సంకులయుద్ధే చతురధికశతతమోఽధ్యాయః।
Verse 133
सर्वशब्दानतिक्रम्य पूरयामास रोदसी । इसी प्रकार भगवान् श्रीकृष्णके बजाये हुए पांचजन्यने भी सम्पूर्ण शब्दोंको दबाकर अपनी ध्वनिसे पृथ्वी और आकाशको भर दिया
అన్ని శబ్దాలను మించి అది భూమి, ఆకాశాలను నింపింది. అలాగే భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు ఊదిన పాంచజన్య శంఖధ్వని కూడా ఇతర ధ్వనులన్నిటిని అణచివేసి తన ప్రతిధ్వనితో భూమ్యాకాశాలను నింపింది.
Verse 276
मद्रराजश्न दशभिर्विव्यधु: फाल्गुनं रणे । फिर कर्णने बत्तीस, वृषसेनने सात, जयद्रथने तिहत्तर, कृपाचार्यने दस तथा मद्रराज शल्यने भी दस बाण मारकर रफक्षेत्रमें अर्जुनको बींध डाला
యుద్ధరంగంలో మద్రరాజు శల్యుడు ఫాల్గుణుడైన అర్జునుని పది బాణాలతో గాయపరిచాడు.
Verse 286
वासुदेवं च विंशत्या पुनः पार्थ च पञठ्चभि: । तत्पश्चात् अश्वत्थामाने अर्जुनपर साठ बाण बरसाये, फिर श्रीकृष्णको बीस और अर्जुनको भी पाँच बाण मारे
తర్వాత అతడు వాసుదేవుడైన శ్రీకృష్ణుని ఇరవై బాణాలతో, పార్ధుడైన అర్జునుని ఐదు బాణాలతో మళ్లీ కొట్టాడు. ఆపై అశ్వత్థామ అర్జునుపై అరవై బాణాలను వర్షంలా కురిపించాడు.
Verse 293
प्रत्यविध्यत् स तान् सर्वान् दर्शयन् पाणिलाघवम् । तब श्रीकृष्ण जिनके सारथि हैं, उन श्वेतवाहन पुरुषसिंह अर्जुनने जोर-जोरसे हँसते और हाथोंकी फुर्ती दिखाते हुए उन सबको बींधकर बदला चुकाया
అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు సారథిగా ఉన్న శ్వేతవాహనుడు, పురుషసింహుడైన అర్జునుడు గట్టిగా నవ్వుతూ చేతుల చురుకుదనాన్ని చూపిస్తూ వారందరినీ బాణాలతో బేధించి ప్రతీకారం తీర్చుకున్నాడు.
Verse 303
शल्यस्य सशरं चापं मुष्टिदेशे व्यकृन्तत । कर्णको बारह और वृषसेनको तीन बाणोंसे घायल करके राजा शल्यके बाणसहित धनुषको मुद्दी पकड़नेकी जगहसे पुनः काट डाला
అతడు రాజు శల్యుని బాణంతో కూడిన ధనుస్సును ముష్టి పట్టే చోటనే కోసివేశాడు.
Verse 326
पुनर्द्रर्णि च सप्तत्या शराणां सो5भ्यताडयत् । तत्पश्चात् कृपाचार्यको पचीस, जयद्रथको सौ तथा अभश्वत्थामाको पुनः उन्होंने सत्तर बाण मारे
సంజయుడు అన్నాడు—మళ్లీ అతడు ద్రోణపుత్రునిపై డెబ్బై బాణాలతో ప్రహరించాడు. ఆ తరువాత కృపాచార్యునిపై ఇరవై ఐదు, జయద్రథునిపై అరవై బాణాలు సంధించి, మరల అశ్వత్థామునిపై దాడి చేశాడు.
Frequently Asked Questions
The chapter highlights the tension between strategic priority and honor-response: Bhīma’s intended movement toward a broader objective is interrupted by Karṇa’s challenge, and the duel becomes driven by the obligation to answer provocation without appearing to evade combat.
Martial action is portrayed as a compound of duty, emotion, and public perception; even when objectives are strategic, agents are compelled by honor-codes and psychological triggers, illustrating how dharma operates contextually rather than as a single fixed rule.
No explicit phalaśruti is presented in this unit; its meta-function is historiographic—Sañjaya’s report models how war events are interpreted through causality (vows, insults, prior enmity) within the epic’s larger inquiry into dharma and consequence.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.