Mahabharata 7.100.236 — Drona Parva, Adhyaya 100, Shloka 236

Sātyaki-praveśaḥ and Duryodhana-saṃnipātaḥ

Sātyaki’s passage and Duryodhana’s mass engagement

Devanagari script

अन्योन्यमभ्यविध्येतां जीवितान्तकरै: शरै: । सारे अंगोंसे रक्तकी धारा बहनेके कारण वे दोनों वीर मदवर्षी गजराजोंके समान जान पड़ते थे। वे एक-दूसरेको प्राणान्तकारी बाणोंसे बेध रहे थे

Transliteration

anyonyam abhyavidhyetāṁ jīvitāntakaraiḥ śaraiḥ |

Translation

సంజయుడు అన్నాడు—వారు ఒకరినొకరు ప్రాణాంతక బాణాలతో ఛేదిస్తున్నారు. అవయవాలన్నిటి నుంచీ రక్తధారలు ప్రవహించడంతో, వారు మదవర్షి గజరాజులవలె కనిపించారు; పరస్పరం జీవాంతక శరాలతో గుచ్చుకున్నారు।

Word by Word

• अन्योन्यम्: mutually, each other
• अन्योन्यम्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अन्योन्य
• Form: Avyaya (adverbial accusative usage)

• अभ्यविध्येताम्: the two pierced (each other)
• अभ्यविध्येताम्: Karta
• Type: Verb
• Root: व्यध् (विध्यति)
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd person, dual, Parasmaipada; with prefix अभि-

• जीवितान्तकरैः: with life-ending
• जीवितान्तकरैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: जीवितान्तकर
• Form: Masculine/Neuter, instrumental, plural

• शरैः: arrows
• शरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर
• Form: Masculine, instrumental, plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• arrows (śara)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse underscores the grim ethical tension of kṣatriya warfare: valor and steadfastness are praised, yet the imagery of fatal arrows and flowing blood highlights the terrible cost of violence and the nearness of death in righteous conflict.

What is happening in the narrative?

Sañjaya describes two opposing heroes in close combat, mutually wounding each other with deadly arrows. Their blood-soaked bodies make them resemble rut-intoxicated elephants battling fiercely.