Shloka 17
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
सिंहनादेन महता नेमिघोषेण चैव ह । खुरशब्दनिपातैश्व कम्पयन्तो वसुन्धराम्,वे महान् सिंहनाद, रथके पहियोंकी घरघराहट और घोड़ोंकी टाप पड़नेसे होनेवाले महान् शब्दके द्वारा वसुधाको कम्पित कर रहे थे
siṃhanādena mahatā nemighoṣeṇa caiva ha | khuraśabdanipātaiś ca kampayanto vasundharām ||
సంజయుడు చెప్పెను—మహా సింహనాదంతో, రథచక్రాల గర్జనతో, గుర్రాల ఖురాల మ్రోగుడితో—వారు భూమినే కంపింపజేయుచున్నట్లు కనిపించిరి.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse does not state a direct moral injunction; it heightens the ethical gravity of war by portraying its overwhelming force. The trembling earth and deafening din underscore that battle is a world-shaking act, inviting reflection on responsibility, restraint, and the weight of choices that lead to violence.
Sañjaya describes the advancing warriors/armies: their lion-like shouts, the roar of chariot wheels, and the pounding of horses’ hooves combine into a massive uproar that seems to shake the earth, intensifying the battlefield atmosphere in Bhīṣma Parva.